|
مقایسۀ تطبیقی دانشنامۀ حکیم میسری و طب منظوم عبدالکریم اعرج (عجزی)؛ گذاری از قرن 4 تا 8 هجری قمری
|
| زهرا طالبنژاد، مریم یخچالی*، امیرحسین حاتمی |
|
|
|
چکیده: (108 مشاهده) |
پزشکی در دورۀ ایران اسلامی، دو مسیر مهم را برای آموزش و انتقال دانش طی کرد؛ یکی در قالب متون نثر و دیگری در قالب نظم که هر دو بهعنوان مرجعی برای نوآموزان و طبیبان بهشمار میآمدند. بهدلیل اهمیت دانشنامۀ حکیم میسری و طب منظوم عبدالکریم اعرج، بررسی تطبیقی این دو اثر، امکان بررسی سیر تحول نگارش متون منظوم پزشکی را به فاصلۀ چهار قرن در پزشکی منظوم فارسی فراهم میکند. این مقاله در تلاش است با مقایسۀ ساختار، زبان، کارکرد و نوآوریهای دو اثر، جایگاه هر کدام را در سنت پزشکی منظوم روشن سازد. این پژوهش با رویکردی مقایسهایـتحلیلی، بهصورت کتابخانهای و براساس مطالعۀ متن اصلی آثار، یعنی نسخههای خطی و تصحیحهای علمی آن، انجام شده است. در ادامه، کلیدواژههایی چون طب منظوم، دانشنامۀ میسری و عبدالکریم اعرج در پایگاههای SID, Google Scholar, Noor Magz, و Magiran جستوجو شد تا پژوهشهای مشابه شناسایی شوند. یافتههای پژوهش نشان میدهد که دو اثر از نظر ساختار، شیوۀ ساماندهی مباحث، نوع موضوعات و زبان آموزشی دارای تفاوتهایی هستند. دانشنامۀ میسری فاقد فصلبندی آشکار بوده و مباحث پزشکی را به شکل پیوسته ارائه میکند. این در حالی است که طب منظوم اعرج ساختاری منظم شامل مقالات، گفتارها و فصلها دارد و به شکل سازمانیافتهتر و آموزشیتر، مباحث پزشکی را ارائه میدهد. بررسی حاضر نشان میدهد که اگرچه دو اثر در یک هدف کلی، یعنی انتقال دانش پزشکی به شکل منظوم مشترکاند، اما نمایندگان دو مرحلۀ متفاوت از سیر تحول آموزش پزشکی هستند. |
|
| واژههای کلیدی: تاریخ پزشکی، طب ایرانی، نسخه خطی پزشکی |
|
|
|
نوع مطالعه: اصيل پژوهشي(تاريخ پزشكي) |
موضوع مقاله:
تخصصي
دریافت: 1404/11/18 | پذیرش: 1405/2/26
|
|
|
|
|
|
|
| ارسال پیام به نویسنده مسئول |
|
|
|
| ارسال نظر درباره این مقاله |
|
|
|
