other مقایسۀ تطبیقی دانشنامۀ حکیم میسری و طب ‌منظوم عبدالکریم اعرج (عجزی)؛ گذاری از قرن 4 تا 8 هجری قمری تخصصي Special اصيل پژوهشي(تاريخ پزشكي) Original R.(History of medicine) <div style="text-align: justify;"><span style="line-height:2;"><span dir="RTL" lang="AR-SA">پزشکی در دورۀ ایران اسلامی، دو مسیر مهم را برای آموزش و انتقال دانش طی کرد؛ یکی در قالب متون نثر و دیگری در قالب نظم که هر دو به‌عنوان مرجعی برای نوآموزان و طبیبان به‌شمار می‌آمدند. به‌دلیل اهمیت <i>دانشنامۀ</i> حکیم میسری و <i>طب ‌منظوم</i> عبدالکریم اعرج، بررسی تطبیقی این دو اثر، امکان بررسی سیر تحول نگارش متون منظوم پزشکی را به فاصلۀ چهار قرن در پزشکی منظوم فارسی فراهم می‌کند. این مقاله در تلاش است با مقایسۀ ساختار، زبان، کارکرد و نوآوری‌های دو اثر، جایگاه هر کدام را در سنت پزشکی منظوم روشن سازد. این پژوهش با رویکردی مقایسه‌ای‌ـ‌تحلیلی، به‌صورت کتابخانه‌ای و براساس مطالعۀ متن اصلی آثار، یعنی نسخه‌های خطی و تصحیح‌های علمی آن، انجام شده است. در ادامه، کلیدواژه‌هایی چون <i>طب ‌منظوم</i>، <i>دانشنامۀ</i> میسری و عبدالکریم اعرج در پایگاه‌های </span>SID, Google Scholar, Noor Magz,<span dir="RTL" lang="AR-SA"> و </span>Magiran<span dir="RTL" lang="AR-SA"> جست‌‌وجو شد تا پژوهش‌های مشابه شناسایی شوند.</span> <span dir="RTL" lang="AR-SA">یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که دو اثر از نظر ساختار، شیوۀ ساماندهی مباحث، نوع موضوعات و زبان آموزشی دارای تفاوت‌هایی هستند. <i>دانشنامۀ</i> میسری فاقد فصل‌بندی آشکار بوده و مباحث پزشکی را به شکل پیوسته ارائه می‌کند. این در حالی است که <i>طب ‌منظوم</i> اعرج ساختاری منظم شامل مقالات، گفتارها و فصل‌ها دارد و به شکل سازمان‌یافته‌‌تر و آموزشی‌تر، مباحث پزشکی را ارائه می‌دهد.</span> <span dir="RTL" lang="AR-SA">بررسی حاضر نشان می‌دهد که اگرچه دو اثر در یک هدف کلی، یعنی انتقال دانش پزشکی به شکل منظوم مشترک‌اند، اما نمایندگان دو مرحلۀ متفاوت از سیر تحول آموزش پزشکی هستند.</span></span></div> تاریخ پزشکی؛ طب ایرانی؛ نسخه خطی پزشکی 0 0 http://jiitm.ir/browse.php?a_code=A-10-1-735&slc_lang=other&sid=1 زهرا طالب‌‌نژاد 100319475328460024720 100319475328460024720 No مریم یخچالی m.yakhchali@shahed.ac.ir 100319475328460024721 100319475328460024721 Yes امیرحسین حاتمی 100319475328460024722 100319475328460024722 No