[صفحه اصلی ]   [Archive] [ English ]  
:: صفحه اصلي :: درباره نشريه :: آخرين شماره :: تمام شماره‌ها :: جستجو :: ثبت نام :: ارسال مقاله :: تماس با ما ::
:: دوره 9، شماره 2 - ( تابستان 1397 ) ::
جلد 9 شماره 2 صفحات 185-175 برگشت به فهرست نسخه ها
بررسی شیوه‌های تشخیص، درمان و پیشگیری از آبله در آثار حکیمان طب سنتی ایران
سمانه عربیان، خاطره اکبری ماشک، سید سعید اسماعیلی صابر*
چکیده:   (15986 مشاهده)
سابقه و هدف: آبله، یکی از مهم‌ترین بیماری‌های واگیردار است که از زمان‌های قدیم در بین بیشتر جوامع شیوع داشته و موجب مرگ ‌و ‌میر فراوانی شده است. ویروس آبله از طریق مسافران یا مهاجران که به مناطق پاک قدم می‌گذاشتند، به اطفال بی‌دفاع منتقل می‌شد و بیماری اطفال به‌‌شمار می‌رفت؛ چنان‌که بیشترین آمار مرگ‌ و میر کودکان در طول تاریخ مربوط به آبله بوده است. ضرورت مبارزه با آبله و درمان آن، از دیرباز در میان پزشکان احساس می‌شد. اختصاص یافتن قسمتی از متون کهن پزشکی به شرح و تفسیر این بیماری از میزان مرگ‌ و میر این بیماری در میان جوامع مختلف، گویای اهمیت مسئله است. با این وجود تا کنون دستورالعمل جامع و کاملی از شیوه‌های تشخیص و درمان و پیشگیری از آن ارائه نشده است. لذا هدف از این مطالعه، بررسی منابع طب سنتی ایران دربارۀ سیر بیماری، سبب‌شناسی، علائم و عوارض، درمان و پیشگیری از آبله است.
مواد و روش‌ها: این تحقیق یک بررسی کتابخانه‌ای است و حاصل کار بر روی متون معتبر طب سنتی ایران از قرن دوم تا چهاردهم هجری است. که مطالب مربوط به آبله و نحوۀ تشخیص و درمان و پیشگیری آن استخراج شده است.
یافته‌ها: این بیماری با نام «جدری» در متون طب سنتی ایران اولین‌بار در قرن سوم هجری توسط ثابت‌بن‏قره معرفی شد. ولی اولین توصیف علمی، بالینی و دقیق از آبله در قرن سوم و چهارم هجری توسط رازی در کتاب «الجدری و الحصبه» که از مهم‌ترین کتاب‌های پزشکی دورۀ اسلامی به‌شمار می‌رود، ارائه شد و بیشتر پزشکان پس از رازی، در بیان این بیماری به نوعی از رازی تأثیر پذیرفتند. به‌گونه‌ای که این بیماری را بر اساس تظاهرات بالینی آن شرح و سبب‌شناسی کرده و تدابیر و درمان آن را بر اساس سه مرحلۀ کمون، تظاهرات و نقاهت بیان کرده‌اند. حکیمان طب سنتی ایران برای پیشگیری، انجام واکسیناسیون به دو شکل خوراکی و تلقیح را معرفی کرده‌اند
نتیجه‌گیری: به‌نظر می‌رسد که در منابع طب سنتی ایران رویکرد تشخیصی- درمانی مشخصی نسبت به بیماری‌های واگیردار از جمله آبله وجود داشته است. به‌گونه‌ای که با رفع سبب می‌توانسته‌اند تا حد چشمگیری از بروز آن پیشگیری و در صورت بروز، شدت عوارض آن را کم کنند. همچنین در سیر بیماری، اصل درمان آنها مبتنی بر تقویت میزبان (انسان) بوده تا مبارزه با عامل بیماری. با وجود ریشه‌کنی آبله در زمان فعلی به دلیل مشابهت آن با برخی بیماری‌های عفونی دیگر از جمله آبله مرغان و همچنین به‌دلیل اهمیت این ویروس به‌عنوان یک عامل بیوتروریسم، آشنایی بیشتر با منابع طب سنتی در تشخیص، درمان و پیشگیری از آبله مهم بوده و نیاز به تحقیقات جدید برای محققان، در مقابله با اپیدمی‌های عفونی فعلی و احتمالی آینده را ایجاد می‌کند.
واژه‌های کلیدی: بیماری‌های واگیردار، آبله، تاریخ پزشکی، طب ایرانی.
متن کامل [PDF 324 kb]   (3681 دریافت)    
نوع مطالعه: اصيل پژوهشي | موضوع مقاله: تخصصي
دریافت: 1397/5/11 | پذیرش: 1397/6/29
ارسال پیام به نویسنده مسئول

ارسال نظر درباره این مقاله
نام کاربری یا پست الکترونیک شما:

CAPTCHA


XML   English Abstract   Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

Arabian S, Akbari Mashak K, Saeid Esmaeili Saber S. Investigating the diagnosis, treatment and prevention of Smallpox in the Persian medicine books. jiitm 2018; 9 (2) :175-185
URL: http://jiitm.ir/article-1-985-fa.html

عربیان سمانه، اکبری ماشک خاطره، اسماعیلی صابر سید سعید. بررسی شیوه‌های تشخیص، درمان و پیشگیری از آبله در آثار حکیمان طب سنتی ایران. مجله طب سنتي اسلام وايران 1397; 9 (2) :185-175

URL: http://jiitm.ir/article-1-985-fa.html



بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.
دوره 9، شماره 2 - ( تابستان 1397 ) برگشت به فهرست نسخه ها
مجله طب سنتی اسلام و ایران Journal of Islamic and Iranian Traditional Medicine

Creative Commons License
This Journal is licensed under a Attribution-NonCommercial 4.0 International License

Persian site map - English site map - Created in 0.05 seconds with 30 queries by YEKTAWEB 4540