[صفحه اصلی ]   [Archive] [ English ]  
:: صفحه اصلي :: درباره نشريه :: آخرين شماره :: تمام شماره‌ها :: جستجو :: ثبت نام :: ارسال مقاله :: تماس با ما ::
:: دوره 1، شماره 2 - ( تابستان 1389 ) ::
جلد 1 شماره 2 صفحات 137-148 برگشت به فهرست نسخه ها
نگاهی دیگر به تاریخ علوم پزشکی و هویّت بیمار در متن‌های پزشکی
منیژه عبدالهی*
چکیده:   (13532 مشاهده)

مطالعه‌ی کتاب اوستا، گذشته از جلوه‌های اسا‌طیری پزشکی، نشان دهنده‌ی وجود نوعی پزشکی و بهداشت در ایران باستان می‌باشد که در قیاس با دنیای قدیم پیشرفته محسوب می‌شده است. در دو‌ره‌ی هخامنشی سه مرکز آموزش پزشکی در‌ ری، همدان و تخت جمشید به همراه بیمارستان‌هایی در جنب آن‌ها، برقرار بوده است و در دوره‌ی ساسانیان با تاسیس مدارس پزشکی جایگاه علوم پزشکی مستحکم‌تر شد و به صورت جریانی قدرتمند تا دوران اسلامی ادامه یافت.
در دوران اسلامی کتاب‌هایی چون «‌الحاوی» زکریا و «قانون» ابوعلی‌سینا شهرتی جهانگیر یافت. از حدود قرن چهارم هجری به موازات آثار طبّی تدوین شده به عربی، کتاب‌های ارزشمندی به زبان فارسی نگاشته شده است که قدیمی‌ترین آن‌ها کتاب هدایه المتعلّمین فی الطب‌، تألیف ابوبکر ربیع بن احمد الاخوینی (وفات ۳۷۳ هـ .ق.) می‌باشد و به‌‌دنبال آن آثاری همچون‌ «الابنیه عن حقایق الادویه» از موفق الدین ابومنصور هروی در زمینه‌ی گیاه‌دارو‌شناسی با نظمی ستودنی نوشته شد. دیگر کتاب پزشکی معتبر زبان فارسی، ذخیره‌ی خوارزمشاهی اثر سیّد ‌اسماعیل جرجانی (۴۳۴-۵۳۱ هـ.ق.) است که در واقع دایره‌المعارف پزشکی می‌باشد که در ده جلد تألیف گردید. جرجانی همچنین کتاب «خفی علایی» را در دو جلد و در قطع مطول نگاشت تا به ویژه در سفرهای نظامی به راحتی قابل حمل باشد. در نوشتار حاضر تلاش شده است تا ضمن بررسی و تحلیلی کوتاه از تاریخ پزشکی در ایران، با نگاهی دقیق‌تر به ساختار رابطه‌ی پزشک و بیمار توجه گردد. برای دست‌یابی به این خواسته، متن کتاب خفی علایی از منظر‌های مختلف معنایی، زبانی، ساختمان دستوری، ساخت واژگانی و نشانه شناسی، مطالعه گردید. سپس با توجه به نظریه‌ی"تحلیل انتقادی متن"، ویژگی‌های شخص بیمار در متون پزشکی از جنبه‌ی هویّت، موقعیت اجتماعی و نیز جنسیّت بیمار، مورد تحلیل قرارگرفت.

واژه‌های کلیدی: تاریخ پزشکی، خفی علایی، بیمار، پزشک
متن کامل [PDF 7937 kb]   (2026 دریافت)    
نوع مطالعه: اصيل پژوهشي | موضوع مقاله: تخصصي
دریافت: 1391/7/23 | پذیرش: 1396/3/31
ارسال نظر درباره این مقاله
نام کاربری یا پست الکترونیک شما:

CAPTCHA


XML   English Abstract   Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

Abdolahi M. History of Iranian Medical Sciences and the Identity of Patient in Old Iranian Medical Texts. jiitm. 2010; 1 (2) :137-148
URL: http://jiitm.ir/article-1-49-fa.html

عبدالهی منیژه. نگاهی دیگر به تاریخ علوم پزشکی و هویّت بیمار در متن‌های پزشکی. مجله طب سنتي اسلام وايران. 1389; 1 (2) :137-148

URL: http://jiitm.ir/article-1-49-fa.html



دوره 1، شماره 2 - ( تابستان 1389 ) برگشت به فهرست نسخه ها
مجله طب سنتی اسلام و ایران Journal of Islamic and Iranian Traditional Medicine

Creative Commons License
This Journal is licensed under a Attribution-NonCommercial 4.0 International License

Persian site map - English site map - Created in 0.04 seconds with 30 queries by YEKTAWEB 4311