[صفحه اصلی ]   [Archive] [ English ]  
:: صفحه اصلي :: درباره نشريه :: آخرين شماره :: تمام شماره‌ها :: جستجو :: ثبت نام :: ارسال مقاله :: تماس با ما ::
:: دوره 12، شماره 1 - ( بهار 1400 ) ::
جلد 12 شماره 1 صفحات 0-0 برگشت به فهرست نسخه ها
تحلیل نام‌شناسی زگیل در طبّ سنتی ایران
پیام شمس‌الدینی، جلال‌الدین رفیع‌فر*، ملوک السادات حسینی بهشتی، نفیسه حسینی‌یکتا
چکیده:   (342 مشاهده)
سابقه و هدف: در منابع تاریخ پزشکی ایران نام‌های گاه متفاوت و متنوّعی برای نامیدن هر بیماری به‏‌کار رفته است. از این میان، شناخت نام‌های بومی عارضۀ ساده‌ای چون زگیل ارزش‌های خاصّ مردم‌شناسانه‌ای در بر دارد. از دیرباز نه‌تنها پزشکان و متخصّصان تاریخ پزشکی بلکه بسیاری از مردم‌شناسان و پژوهندگان فرهنگ‌عامّه و حتّی واژه‌نگاران و فرهنگ‌نویسان نیز متوجّه و متعرّض این تنوّع نام‌گذاری بوده‌اند.
مواد و روش‌ها: در این پژوهش ابتدا با استفاده از روش مروری، کتابخانه‌ای و رجوع به منابع دست اول در زمینۀ تاریخ پزشکی ایران - اعمّ از متون تاریخ پزشکی، پزشکی سنّتی و پزشکی مردمی - نام‌های متعدّد و متنوّع زگیل گردآوری شد؛ سپس تلاش شد تا این نام‌ها با استفاده از روش‌های مردم‌شناختی و مبانی زبان‌شناسی تاریخی- تطبیقی، رده‌بندی و تحلیل شوند.
یافته‌ها: واژگان مرتبط با زگیل در منابع چندگانۀ تاریخ پزشکی ایران را می‌توان به شش دستۀ اصلی و یک دستۀ فرعی جغرافیایی و دو دستۀ اصلی و یک دستۀ فرعی زبانی-گویشی تقسیم کرد. از آنجا که نام‌گذاری هر بیماری گام نخستی در تشخیص آن است، این نام‌ها بیانگر نظام‌های کهن و دیرین در تاریخ پزشکی ایران هستند. بنابراین، با تبیین دلیل تنوّع نام‌گذاری هر بیماری همچون زگیل، می‌توان تا حدودی به تهیۀ اطلسی تاریخی از خرده‌فرهنگ‌های کهن پزشکی در ایران نزدیک شد.
نتیجه‌گیری: تبیین رده‌بندی واژگان مرتبط با زگیل و نقش آن‌ها در شناخت خرده‌فرهنگ‌های پزشکی از چنان اهمّیّت خاصّی برخوردار است که می‌توان آن را یکی از مهم‌ترین شاخص‌های شناخت قوم‌پزشکی هر ناحیه از ایران دانست. با توجّه به تحوّلات زبانی و دوری یا نزدیکی از واژگان اصیل می‌توان رده‌بندی دیگری را پیشنهاد کرد که خود می‌تواند دیرینگی نظام قوم‌پزشکی هر ناحیۀ جغرافیایی از ایران را روشن کند.
واژه‌های کلیدی: قوم‌پزشکی، مردم‌شناسی، پزشکی سنّتی، پزشکی مردمی، زگیل
متن کامل [PDF 198 kb]   (17 دریافت)    
نوع مطالعه: اصيل پژوهشي | موضوع مقاله: تخصصي
دریافت: 1400/5/2 | پذیرش: 1400/3/10 | انتشار: 1400/3/10
ارسال نظر درباره این مقاله
نام کاربری یا پست الکترونیک شما:

CAPTCHA


XML     Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:


شمس‌الدینی پیام، رفیع‌فر جلال‌الدین، حسینی بهشتی ملوک السادات، حسینی‌یکتا نفیسه. تحلیل نام‌شناسی زگیل در طبّ سنتی ایران. مجله طب سنتي اسلام وايران. 1400; 12 (1)

URL: http://jiitm.ir/article-1-1350-fa.html



بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.
دوره 12، شماره 1 - ( بهار 1400 ) برگشت به فهرست نسخه ها
مجله طب سنتی اسلام و ایران Journal of Islamic and Iranian Traditional Medicine

Creative Commons License
This Journal is licensed under a Attribution-NonCommercial 4.0 International License

Persian site map - English site map - Created in 0.04 seconds with 30 queries by YEKTAWEB 4331