[صفحه اصلی ]   [Archive] [ English ]  
:: صفحه اصلي :: درباره نشريه :: آخرين شماره :: تمام شماره‌ها :: جستجو :: ثبت نام :: ارسال مقاله :: تماس با ما ::
:: دوره 7، شماره 3 - ( پاييز 1395 ) ::
جلد 7 شماره 3 صفحات 300-289 برگشت به فهرست نسخه ها
واژه شناسی پزشکی در ذخیره خوارزمشاهی
هوشنگ خسروبیگی*، فرشته جهانی
چکیده:   (4986 مشاهده)

سابقه و هدف: کتاب ده‌گانه ذخیره خوارزمشاهی، مهم‌ترین و مفصل‌ترین کتب پزشکی به زبان فارسی است که در اوایل قرن ششم ق توسط سید اسماعیل جرجانی تالیف شد. غنای علمی کتاب در حوزه دانش پزشکی، کثرت واژه‌های پزشکی فارسی  و گستردگی شمول داده‌های پزشکی آن، از ویژگی‌های بارز این اثر است. شناسایی و تفکیک مجموعه واژگان پزشکی کتاب ذخیره نه تنها می‌تواند ما را با مجموعه دانش پزشکی جرجانی آشنا سازد، بلکه این امکان را فراهم می‌آورد تا با تفکیک این واژگان، به ساختار دانش پزشکی در دوره جرجانی آگاهی یابیم. از این جهت ذخیره خوارزمشاهی می‌تواند به عنوان یکی از منابع اصلی از این مجموعه متون مورد استفاده قرار گیرد.

مواد و روش ها: شناخت ساختار دانش پزشکی در اندیشه جرجانی مهم‌ترین مساله این تحقیق است. در مقاله حاضر با هدف واکاوی اندیشه جرجانی در حوزه دانش پزشکی و شناسایی واژگان خاص تخصصی پزشکی، تعیین سطح معنایی و تفکیک این واژگان و بر اساس روش تحلیل کمی و ساختاری، ده کتاب نسخه خطی ذخیره خوارزمشاهی مورد بررسی قرار گرفته است.

نتیجه گیری و توصیه‌ها: اطلاعات ارائه شده در ذخیره خوارزمشاهی در چهار مجموعه کلی شامل اندام‌ها، بیماری‌ها، داروها و اصطلاحات مربوط به علائم و نشانه‌های بیماری ها و روش‌های بالینی و راه‌های معالجه، قابل شناسایی است. زیر مجموعه‌های هر یک از این مجموعه ها نیز در این بررسی شناسایی شده است. دستاوردهای این بررسی می‌تواند ما در جهت ترسیم فضای کلی تطور دانش پزشکی در تاریخ اسلام و در قرون اولیه اسلامی، و دست یافتن به دانسته‌های عمیق در این حوزه یاری دهد. همچنین می‌تواند ما را در تدوین ساختار دانش پزشکی در تمدن اسلامی و نیز در اندیشه جرجانی در حوزه اندام شناسی، بیماری شناسی و دارو شناسی کمک نماید.

واژه‌های کلیدی: ذخیره خوارزمشاهی، سید اسماعیل جرجانی، اندام ها، بیماری ها، داروه
متن کامل [PDF 4352 kb]   (1948 دریافت)    
نوع مطالعه: اصيل پژوهشي | موضوع مقاله: تخصصي
دریافت: 1394/3/15 | پذیرش: 1395/6/17
ارسال پیام به نویسنده مسئول

ارسال نظر درباره این مقاله
نام کاربری یا پست الکترونیک شما:

CAPTCHA


XML   English Abstract   Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

Khosrobeigi H, Jahani F. Medical Terminology in “Zakhireh Kharazmshahi” Book. jiitm. 2016; 7 (3) :289-300
URL: http://jiitm.ir/article-1-752-fa.html

خسروبیگی هوشنگ، جهانی فرشته. واژه شناسی پزشکی در ذخیره خوارزمشاهی. مجله طب سنتي اسلام وايران. 1395; 7 (3) :300-289

URL: http://jiitm.ir/article-1-752-fa.html



بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.
دوره 7، شماره 3 - ( پاييز 1395 ) برگشت به فهرست نسخه ها
مجله طب سنتی اسلام و ایران Journal of Islamic and Iranian Traditional Medicine

Creative Commons License
This Journal is licensed under a Attribution-NonCommercial 4.0 International License

Persian site map - English site map - Created in 0.04 seconds with 30 queries by YEKTAWEB 4343