|
کاربرد گیاهان دارویی مورداستفاده در ایران در سنتز سبز نانوذرات فلزی و بررسی پتانسیل ضدسرطانی آنها: یک مرور سیستماتیک
|
مهرسا مجدآئین*   |
|
|
|
چکیده: (8 مشاهده) |
سابقه و هدف: سرطان یکی از مهمترین چالشهای سلامت جهانی است که بهدلیل شیوع بالا و مرگومیر قابلتوجه، نیازمند توسعۀ راهبردهای درمانی نوین، هدفمند و کمعارضه میباشد. در این میان، نانوفناوری پزشکی و بهویژه سنتز سبز نانوذرات فلزی با استفاده از منابع گیاهی بهعنوان رویکردی پایدار و زیستسازگار توجه گستردهای را به خود جلب کرده است. گیاهان دارویی بومی ایران بهدلیل غنای بالای متابولیتهای ثانویه، ظرفیت بالایی در تولید نانوذرات با ویژگیهای ضدسرطانی دارند. هدف این مطالعه، مرور نظاممند شواهد موجود دربارۀ نقش گیاهان دارویی بومی ایران در سنتز سبز نانوذرات فلزی و ارزیابی پتانسیل ضدسرطانی این نانوذرات در مدلهای مختلف سرطان است.
مواد و روشها: این مطالعه بهصورت مرور جامع و نظاممند انجام شد. مقالات علمی در پایگاههای Web of Science, Scopus Google Scholar, SID, وISC با استفاده از کلیدواژههای مرتبط شامل «سنتز سبز»، «نانوذرات فلزی»، «گیاهان دارویی بومی ایران» و «سرطان» در بازۀ زمانی ۲۰۱۰ تا ۲۰۲۵ جستوجو شدند. درنهایت ۲۴ مطالعه واجد شرایط انتخاب، مورد ارزیابی و تحلیل قرار گرفتند.
یافتهها: بررسی مطالعات نشان داد که طیف گستردهای از گیاهان دارویی بومی ایران در سنتز سبز نانوذرات فلزی با فعالیتهای ضدسرطانی استفاده شدهاند. این گیاهان عمدتاً متعلق به خانوادههای Asteraceae, Lamiaceae وApiaceae بوده و سرشار از متابولیتهای ثانویۀ زیستفعال هستند. انواع عصارههای آبی، الکلی، هیدروالکلی و اسانسها در فرایند احیا و پایدارسازی نانوذرات به کار رفتهاند. همچنین نانوذرات فلزی و اکسیدی متنوعی از جمله نقره (Ag)، طلا (Au)، سلنیوم (Se)، اکسید روی (ZnO)، اکسید سریم (CeO2) و ترکیبات نادر خاکی با اندازۀ تقریبی 10 تا 200 نانومتر گزارش شدهاند که نقش مهمی در فعالیت زیستی و نفوذ سلولی ایفا میکنند.
نتیجهگیری: یافتههای این مرور نشان میدهد که گیاهان دارویی بومی ایران دارای ظرفیت بالایی در سنتز سبز نانوذرات فلزی هستند و نانوذرات حاصل از آنها میتوانند اثرات ضدسرطانی قابلتوجهی از خود نشان دهند. بااینحال، برای تأیید اثربخشی، ارزیابی ایمنی و توسعۀ کاربردهای بالینی این نانوذرات، انجام مطالعات پیشبالینی دقیقتر و کارآزماییهای بالینی گسترده ضروری است. |
|
| واژههای کلیدی: گیاهان شفابخش، نانوذرات فلزی، نانوپزشکی، سرطانها |
|
|
|
نوع مطالعه: مروري |
موضوع مقاله:
تخصصي
دریافت: 1405/6/16 | پذیرش: 1405/6/10
|
|
|
|
|
|
|
| ارسال پیام به نویسنده مسئول |
|
|
|
| ارسال نظر درباره این مقاله |
|
|
|
