پژوهش حاضر با عنوان «دندان و درمان دنداندرد در طب مردمی ایران» به بررسی باورها، روشهای درمانی و آیینهای مرتبط با دندان و درد آن در فرهنگ عامۀ ایران پرداخته است. هدف تحقیق، شناسایی کارکردهای جسمانی، نمادین و آیینی درمانهای دندانی در طب مردمی و تحلیل پیوند میان تجربۀ زیستۀ درد و تفسیر فرهنگی آن میباشد. روش پژوهش، توصیفیـتحلیلی است و دادههای پژوهش بهصورت کتابخانهای گردآوری شده و در قالب چهار محور سازمان یافتهاند: ۱) درمانهای دارویی شامل مواد افیونی، گیاهی، حیوانی و معدنی؛ ۲) کاربرد عناصر فراطبیعی در تسکین یا پیشگیری از درد؛ ۳) باورهای عامیانه دربارۀ رویش دندان نوزادان؛ ۴) آیینها و خوراکهای نمادین مرتبط با سلامت دندان. یافتهها نشان میدهد که در طب مردمی ایران، درمان دنداندرد صرفاً فرآیندی جسمانی نیست، بلکه در بستر گستردهای از مفاهیم آیینی و نمادین معنا مییابد. کارکردهای دارویی (مانند خاصیت ضدالتهابی گیاهان، یا تسکین موضعی تریاک و پیه) در کنار مکانیسمهای جادویی (طلسمها و اعمال نمادین)، تصویری از نظام شفابخشی جامع و چندوجهی در فرهنگ ایرانی ارائه میدهد. ترکیب عقل تجربی با باورهای آیینی و جادویی، بازتابی از نظام اندیشۀ سنتی ایرانیان در پیوند با سلامت و بدن است.
Jahanshahi Afshar A. Tooth and the treatment of toothache in Iranian folk medicine. jiitm 2026; 17 (2) :123-128 URL: http://jiitm.ir/article-1-1860-fa.html
جهانشاهی افشار علی. دندان و درمان دنداندرد در طب مردمی ایران. مجله طب سنتي اسلام وايران. 1405; 17 (2) :123-128