:: دوره 12، شماره 4 - ( زمستان 1400 ) ::
جلد 12 شماره 4 صفحات 292-283 برگشت به فهرست نسخه ها
بررسی نسخۀ الفوائد السلطانیه فی القواعد الطبیّه و منابع آن
افسانه بنیادی*، هوشنگ خسروبیگی، جمشید نوروزی، رسول عربخانی
چکیده:   (1000 مشاهده)
سابقه و هدف: یکی از عوامل انتقال علوم و فرهنگ از سرزمینی به سرزمین دیگر، مهاجرت نخبگان و دانشمندان است. مهاجرت نخبگان ایرانی به سرزمین‌های دیگر پیشینه‌ای دیرینه دارد. در این مقاله نسخۀ طبی الفوائد السلطانیه فی القواعد الطبّیه تألیف اَخی چِلِبی، پزشک مهاجر ایرانی به قلمروی عثمانی، بررسی می‌شود.
مواد و روش‌‏ها: پژوهش حاضر به روش کتابخانه‌ای و با بررسی متون انجام شد. ابتدا فهرست آثار اخی چلبی استخراج گردید و سپس ساختار نسخۀ خطی فارسی الفوائد السلطانیه فی القواعد الطبّیه محفوظ در کتابخانۀ فاتح استانبول با روش تحلیل محتوا بررسی شد و با استفاده از مطالعۀ تطبیقی، متن کتاب با منابع طبی دورۀ اسلامی پیش از قرن 9 ه.ق مقایسه و مقابله گردید.
یافته‌ها: الفوائد السلطانیه فی القواعد الطبّیه یکی از آثار ناشناختۀ پزشکی در قلمروی عثمانی است که تا کنون تصحیح نشده است. محتوای کتاب مشتمل بر یک مقدمه و 3 مقاله و خاتمه است. مقالۀ اول در 12 باب، مقالۀ دوم در 9 باب و مقالۀ سوم در 3 باب تنظیم شده است.
نتیجه‌گیری: اخی چلبی در این اثر با بهره‌گیری از آثاری چون القانون فی الطب، یادگار و فرخ‌نامه اثری نو را تألیف کرده است. این پژوهش شرح نمونه‌ای از انتقال دانش پزشکی ایران به قلمروی عثمانی می‌باشد.
واژه‌های کلیدی: تاریخ پزشکی، نسخۀ خطی پزشکی، امپراتوری عثمانی
متن کامل [PDF 387 kb]   (456 دریافت)    
نوع مطالعه: اصيل پژوهشي | موضوع مقاله: تخصصي
دریافت: 1400/9/4 | پذیرش: 1400/11/10


XML   English Abstract   Print



بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.
دوره 12، شماره 4 - ( زمستان 1400 ) برگشت به فهرست نسخه ها