:: دوره 11، شماره 2 - ( تابستان 1399 ) ::
جلد 11 شماره 2 صفحات 183-194 برگشت به فهرست نسخه ها
تأثیر باورهای عامیانه بر گسترش بیماری‌ها در گیلانِ عصر قاجار
عباس پناهی*، فرشته رحمانی‌نژاد
چکیده:   (793 مشاهده)
سابقه و هدف: گیلان مانند سایر مناطق ایران، در عصر قاجار از نظر بهداشتی در شرایط نامطلوبی قرار داشت. عوامل متعددی در دوره‌های مورد بررسی موجب گسترش بیماری‌های مختلف در گیلان می‌شد. بیماری‌ها علاوه‌بر اینکه تأثیر نامطلوبی بر جسم و جان مردم گیلان داشت موجب تغییرات مهمی در ترکیب جمعیت، اقتصاد و فرهنگ گیلان به‌ویژه در عصر قاجار شد. نکتۀ قابل تأمل در بررسی حاضر، تأثیر باورهای عامیانه بر شیوع و همه‌گیری بیماری در این دوره است؛ به‌گونه‌ای که در کنار ضعف سیستم بهداشتی و امکانات مراقبتی، برخی از باورهای عامیانه درباره سلامت و بهداشت عاملی بازدارنده در سلامت مردم به‌شمار می‌رفت. علاوه ‌بر بازدارندگی باورهای عامیانه بر سلامت مردم، این باورها تبدیل به فرهنگ عمومی مردم در این دوره شد که بر نابسامانی بهداشت گیلان در این دوره می‌افزود. پرسش نوشتار بر این محور قرار دارد که باورها چه تأثیری بر گسترش بیماری‌ها در گیلانِ عصر قاجار داشته است؟
مواد و روش‌ها: پژوهش حاضر به روش کتابخانه‌ای انجام شده و از منابع تاریخی، سفرنامه‌های اروپاییان و همچنین تحقیقات جدید نیز در تکمیل مباحث استفاده شده است.
یافته‌ها: این مطالعه نشان داد که، با توجه به شرایط جامعۀ آن روز و عدم پیشرفت علم پزشکی و ناتوانی و ناآگاهی مردم در برخورد و مقابله با انواع بیماری‌ها و راه‌های درمان آن، گرایش به باورهای عامیانه جهت درمان بیماری‌ها، رواج و تأثیر زیادی بر گسترش بیماری‌ها در این دوره داشته است.
نتیجه‌گیری: به‏‌نظر می‌رسد باورهای نادرست یکی از دلایل گسترش بیماری‌های واگیردار در گیلانِ عصر قاجار بوده است.
واژه‌های کلیدی: باورها، بهداشت، باورهای عامیانه
متن کامل [PDF 161 kb]   (340 دریافت)    
نوع مطالعه: مروري | موضوع مقاله: تخصصي
دریافت: 1399/4/8 | پذیرش: 1399/10/2 | انتشار: 1399/6/10


XML   English Abstract   Print



دوره 11، شماره 2 - ( تابستان 1399 ) برگشت به فهرست نسخه ها