سابقه و هدف: حنا بهعنوان دارو در طب سنتی برای درمان سوختگی، زخم، برخی عفونتهای قارچی و التهاب در بعضی کشورها استفاده میشود. با توجه به اهمیت ترمیم زخم و این که درماننکردن زخمهای باز ممکن است عواقب جبرانناپذیری داشته باشد، پژوهشهای مختلفی روی ترمیم زخم انجام شده و در نتیجۀ آن، مواد مختلفی بهعنوان مرهم زخم تهیه و معرفی شدهاند که اغلب این مواد بهصورت ترکیبات گیاهی و گاهی شیمیایی بودهاند، اما تا این زمان هیچکدام نتوانستهاند بهعنوان یک داروی مؤثر توصیه شوند. به همین دلیل در این طرح سعی در بررسی خاصیت حنا در ترکیب با چند گیاه دیگر در بهبود زخم است. مواد و روشها: جدوار، باریجه، هواچوبه، پوست مغیلان، حنا، برگ آزاددرخت، موم، روغن کنجد، موش و مواد بیهوشی خریداری شدند. عصارۀ گیاهان طبیعی ذکرشده استخراج و خالصسازی شد. ترکیب حاصل به همراه روغن کنجد و موم زرد بر روی هیتر استیرر قرار گرفت تا حل شوند. تأثیر پماد بر روی پوست سوختهشده در موشها بررسی شد. همچنین تستهای پراکسیداسیون لیپیدی، قدرت آنتیاکسیدانی، ارزیابی بافتی و تستهای پایداری هم انجام شد. یافتهها:با ایجاد سوختگی درجه دو در موشها و درمان آنها با پماد تهیهشده، مساحت زخم در گروه کنترل به ۹/۱۶ میلیمترمربع و در گروه درمان این مساحت به ۰۱/۴ میلیمترمربع رسید. همچنین پراکسیداسیون لیپیدی کاهش چشمگیری را نسبت به گروه کنترل نشان داد، درصورتیکه قدرت آنتیاکسیدانی، افزایش یافت. در ارزیابی میکروسکوپی بافتی، رگزایی بیشتر و التهاب کمتر نسبت به گروه کنترل دیده شد. در تست پایداری پماد یکنواختی، رنگ زرد کمرنگ، بوی اسانس باریجه، وزن ۵۰، ۳PH=، ویسکوزیته ۲۳۰۰۰ و مادۀ خشک ۸۰ مشاهده شد. نتیجهگیری:پماد تهیهشده با عصارۀ حنا و گیاهان ذکرشده دارای اثر التیامدهندگی بسیار مناسبی نسبت به گروههای کنترل مثبت و منفی بود.
Peyrovi M, Zareie Zardehsavari F, Baghaie A, Ahmadian Atari M M, Amiri M, Haj Mohammad Ebrahim Ketabforoush S. Preparation of formulation, stability studies and animal studies of a Persian Medicine herbal ointment for healing wounds and burns. jiitm 2026; 16 (4) :253-264 URL: http://jiitm.ir/article-1-1818-fa.html
پیروی مهشید، زارعی زردهسواری فاطمه، بقایی امیر، احمدیان عطاری محمدمهدی، امیری مرضیه، حاج محمدابراهیم کتابفروش شیما. تهیۀ فرمولاسیون، مطالعات پایداری و مطالعات حیوانی پماد گیاهی مبتنی بر طب ایرانی برای بهبود زخم و سوختگی. مجله طب سنتي اسلام وايران. 1404; 16 (4) :253-264
