fa بررسی کتاب منهاج الدکان و دستور الاعیان کوهین عطار تخصصي Special مروري Review Article <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:14px;"><span style="font-family:Tahoma;"><strong><span style="color:black;">سابقه و هدف:</span></strong><span style="color:black;"> نخستین آثار علمی در زمینه‌های پزشکی و داروسازی با ترجمۀ متون یونانی و مصری و سریانی به عربی پدید آمد. پس از آن در دوران عباسی دانشمندان به تألیف و تدوین آثار مستقل گرایش یافتند. دامنۀ این تحرک علمی تا دورترین نقاط امپراتوری اسلامی فرارفت. از آن جمله، ابوالمنی داوودبن‌ابی‌نصر‌</span> <span style="color:black;">الاسرائیلی الهارونی معروف به کوهین العطار، داروساز یهودی ساکن مصر، در سال ۶۵۸ هجری کتابی دربارۀ داروسازی عملی نگاشت و آن را <em>منهاج‌ الدکان و دستور الاعیان فی اعمال و تراکیب الادویه النافعه للابدان</em> نامید که ترجمۀ فارسی کتاب با عنوان &laquo;<em>شربتکدۀ عطار هارونی</em>&raquo; چاپ شده است.</span><br> <strong><span style="color:black;">مواد و روش‌ها:</span></strong><span style="color:black;"> مطالعۀ حاضر براساس روش کتابخانه‌ای صورت گرفته است. نخست به&rlm;‌منظور مروری بر تاریخچۀ طب و داروسازی، منابع کهن بررسی شد. سپس برای یافتن اطلاعاتی مربوط به زندگی و آثار کوهین عطار، کلیدواژه‌های منابع فارسی و عربی از طریق پایگاه‌های علمی </span><span dir="LTR"><span style="color:black;">SID</span></span> <span dir="LTR"><span style="color:black;">Magiran,</span></span> <span dir="LTR"><span style="color:black;">Irandoc,</span></span><span style="color:black;"> و پایگاه‌های بین‌المللی نظیر </span><span dir="LTR"><span style="color:black;">Scopus</span></span><span style="color:black;"> و</span><span dir="LTR"><span style="color:black;"> Google Scholar</span></span><span style="color:black;">جست‌وجو شد و مطالب لازم استخراج و در نگارش مقاله استفاده شد.</span><br> <strong><span style="color:black;">یافته‌ها:</span></strong><span style="color:black;"> این مطالعه نشان می‌دهد که هدف کوهین عطار از نگارش کتاب &laquo;<em>منهاج الدکان</em>&raquo; نگارش متنی جامع در داروسازی بوده است که خواننده را از مراجعه به سایر آثار بی‌نیاز کند. از این رو کتاب به شیوۀ کتب تعلیمی و به صورتی بسیار روشمند فراهم آمده است. از میان بیست‌وپنج باب کتاب، گسترده‌ترین بخش، باب دوم است که شیوۀ ساخت ۱۴۲ شربت را با ذکر جزئیات بیان کرده است.</span><br> <strong><span dir="RTL"><span style="color:black;">نتیجه‌گیری:</span></span></strong><span dir="RTL"><span style="color:black;"> نویسنده نزدیک به صد نکتۀ سودمند اخلاقی را در کتاب درج کرده است که بیانیۀ اخلاقی داروسازان حرفه‌ای به&rlm;‌حساب می‌آید. اطلاعات تخصصی در زمینۀ داروشناسی و ابزار و وسایل داروسازی درج شده در کتاب افزون بر متخصصان داروسازی، برای ادیبان، جامعه‌شناسان و مورخان تاریخ علم نیز قابل توجه است.</span></span></span></span></div> <div style="text-align: justify;"><strong>Background and purpose:</strong> The first scientific works in the fields of medicine and pharmacy, were translated from Greek, Egyptian, and Syrian texts. In Abbasid period the scientists of the day, in addition to translating books, began writing books in medicine and pharmacology, extending the scope of this movement to the farthest regions of the Islamic Empire. Among these scientists, an Egyptian pharmacist, Abū ʾl-Munā Dāwud ibn Abī Naṣr al- Isrāʾīlī al-Haruni, known as Kuhin al-Attar, wrote a book on herbs and other kinds of drugs in 658 AH, titled &quot;<em>Minhaj al-Dukkan wa-Dustur al-A&#39;yan fi A&#39;mal wa Tarakib al-Adwiya al-Nafi&#39;a li&#39;l-Abdan</em>&quot;. The Persian translation of the book was published under the title <em>Sharbatkade Attar Haruni.</em><br> &nbsp;<br> <strong>Methods and Materials: </strong>The present study is based on a library method<span dir="RTL">.</span> First of all, it was necessary to review the history of medicine and pharmacy. Therefore, ancient resources were examined. Then, for more information about the life and works of Kuhin al-Attar, related Persian and Arabic keywords were searched in scientific databases such as SID, Magiran, IranDoc and some international scientific databases such as Scopus, and Google Scholar. Query results were extracted and used in writing the article.<br> &nbsp;<br> <strong>Results:</strong> The author&#39;s main goal in compiling this book was to provide the reader with a comprehensive book, encompassing all existing knowledge. That&#39;s why the book was structured in the form of a textbook. The second chapter of twenty-five chapters is the most extensive one, and deals with the method of preparation of 142 types of syrups, describing them in detail.&nbsp;<br> &nbsp;<br> <strong>Conclusion:</strong> The writer has introduced more a hundred useful ethical points, which can be considered as ethical codes for professional pharmacists. In addition to pharmacologists, the book can be of interest to writers, sociologists, and researchers working in the field of history of science.</div> داروسازی سنتی, منهاج الدکان, عطار هارونی Traditional pharmacy, Minhaj al-Dukkan, Kuhin al-Attar 409 418 http://jiitm.ir/browse.php?a_code=A-10-1-553&slc_lang=fa&sid=1 Manizheh Abdollahi منیژه عبدالهی abdolahm@sums.ac.ir 100319475328460019645 100319475328460019645 Yes