fa بررسی اثر تغذیه بر حفظ سلامتی قلب، مغز و کبد از دیدگاه طب سنتی ایرانی تخصصي Special اصيل پژوهشي Origianal Research <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:14px;"><span style="font-family:Tahoma;"><strong><span style="color:black;">سابقه و هدف: </span></strong><span style="color:black;">رابطۀ بین حفظ سلامتی قلب، کبد و مغز و تغذیه امری انکارناپذیر است. طب ایرانی یکی از مکاتب طبی کل‌نگر است که با تکیه بر تجربیات چندین‌هزارساله، به نقش تغذیه در حفظ سلامتی مغز، قلب و کبد پرداختـه اسـت. هدف از این پژوهش، تبیین نقش خوردنی‌ها و آشامیدنی‌ها در حفظ سلامتی این اعضا از منظر طب سنتی</span> <span style="color:black;">ایرانی است.</span><br> <strong><span style="color:black;">مواد و روش‌ها:</span></strong><span style="color:black;"> مواد موردمطالعه، حدود ۲۰ کتاب مرجع در طب سنتی ایرانی در قرون مختلف (از قرن اول تا قرن ۱۴ ه.ق) است که برخی از آن‌ها از طریق نرم‌افزار نور استخراج شد. همچنین از آثار پژوهشی معتبر جدید در پایگاه‌های معتبر بین‌المللی (به زبان انگلیسی) در بازه زمانی ۱۹۹۹ تا ۲۰۲۰ بهره گرفته شد. جست‌وجو براساس کلیدواژه‌های مرتبط صورت گرفت و داده‌های موردنیاز به روش تحلیلی-اسنادی جمع‌آوری، بررسی و تحلیل شد.</span><br> <strong><span style="color:black;">یافته‌ها:</span></strong><span style="color:black;"> در طب سنتی برای حفظ سلامت قلب به مصرف غذاهای لطیف، لذیذ و غیرخشکی‌افزا و رعایت آداب و اصول آشامیدن سفارش شده است. برای حفظ سلامت کبد، به خوردنی‌هایی اشاره شده که موجب برهم‌زدن تعادل اخلاط و ایجاد انواع سوء‌مزاج‌ها نشود. در حفظ سلامت مغز نیز به مصرف غذاها و نوشیدنی‌های لطیف و پرهیز از مبخرات و قرار نگرفتن در معرض بوهای بد و پرخوری سفارش شده است. مشابه این یافته‌ها درباره برخی مواد غذایی نظیر زعفران و انجیر، و اصول خوردن و آشامیدن در طب مدرن نیز مشاهده شد.</span><br> <strong><span dir="RTL"><span style="color:black;">نتیجه‌گیری: </span></span></strong><span dir="RTL"><span style="color:black;">این مطالعه حاکی از اهمیت زیاد تغذیه در بهبود عملکرد کبد، قلب و مغز و پیشگیری از ابتلای آن اعضا به بیماری‌هاست. به&rlm;‌نظر می‌رسد انجام پژوهش‌های بیشتر با تمرکز بر تأثیر انواع مختلف خوراکی‌ها و آشامیدنی‌ها بر حفظ سلامتی این اعضا ضروری است.</span></span></span></span></div> <div style="text-align: justify;"><strong>Background and Purpose: </strong>The relationship between health of the heart, liver and brain, and nutrition is undeniable. A holistic medical school that lies on the basis of a multitude of several thousand years of experience, Persian medicine has studied the role of nutrition in health maintenance of the brain, heart, and liver. The purpose of this study is to describe and explain the role of foods and drinks in maintaining the health of these organs from the perspective of traditional Persian medicine.<br> &nbsp;<br> <strong>Materials and Methods</strong>: The studied material included twenty reference books in traditional Persian medicine composed in different centuries (from the first to 14^th century, AH), some of which were accessed from Noor software. Modern literature was also queried in well-known international databases (in English) within the period of 1999 to 2020. The searching process was conducted based on related keywords. Retrieved data were collected and analyzed by analytical-documentary method.<br> &nbsp;<br> <strong>Results:</strong> Useful principles&nbsp;in maintaining heart health include eating tender (<em>latif</em>), delicious non-drying foods and observing the principles in drinking water. To keep the liver healthy, it is recommended to eat foods that do not upset the balance of humors and do not cause dystemperaments. In maintaining the health of the brain, use of tender (<em>latif</em>) foods and drinks are recommended. Consumption of foodstuff that produce harmful vapors in the body, exposure to bad odors, and overeating are prohibited.&nbsp;Some of these findings were also observed in modern medicine research regarding the effects of Saffron and dried figs as well as principles of eating and drinking.<br> &nbsp;<br> <strong>Conclusion: </strong>This study highlights the crucial importance of nutrition in improving functions of the liver, heart and brain, and protecting these organs from developing diseases. It seems necessary to conduct more research focusing on the effect of different types of foods and beverages on maintaining the health of these organs.</div> طب, حفظ سلامتی, خوردنی‌ها و آشامیدنی‌ها, طب ایرانی Medicine, Health maintenance, Food and beverages, Persian Medicine 331 344 http://jiitm.ir/browse.php?a_code=A-10-1-551&slc_lang=fa&sid=1 Hossein Moradi dehnavi حسین مرادی دهنوی 100319475328460019640 100319475328460019640 No Hassan Roshan حسن روشن hroshan@rihu.ac.ir 100319475328460019641 100319475328460019641 Yes Seyedeh Effat Hosseini عفت حسینی 100319475328460019642 100319475328460019642 No