:: دوره 6، شماره 4 - ( زمستان 1394 ) ::
جلد 6 شماره 4 صفحات 333-323 برگشت به فهرست نسخه ها
معرفی و بررسی قرابادین معصومی
محمد رضا اولیاء، عطا محمّد رادمنش*
چکیده:   (8139 مشاهده)

سابقه و هدف: قرابادین از جمله دانش‌های بسیار مهم در زمینه طب سنتی به شمار می‌آید. چرا که حاوی تجارب ارزنده پیشینیان درباره داروسازی و کابرد داروهاست. در این مقاله از  میان نسخ خطی فراوانی که در مورد علم پزشکی‌، به‌ویژه قرابادین نوشته شده است، به معرفی یکی از مهم‌ترین کتاب‌های عهد صفوی به نام  «قرابادین معصومی» اثر معصوم بن کریم‌الدین شوشتری شیرازی می‌پردازیم.تا تجارب ارزنده نویسنده را در این باره که کمتر شناخته شده است معرفی کنیم.

مواد و روش‌ها: پس از مطالعـۀ قدیمی‌ترین نسخۀ خطی این اثر در کتابخانـۀ مجلس و مقایسه آن با دیگر نسخ در دسترس از این رساله که در کتابخانه‌های ملی، مرکز اسناد دانشگاه تهران و مسجد گوهرشاد مشهد قراردارد، به جهت رفع کاستی‌های نسخۀ اصلی و یافتن ویژگی‌های برجسته «قرابادین معصومی» اقدام به تطابق آن با آثار مشابه‌ی چون ذخیره خوارزمشاهی، الاسباب و العلامات، قرابادین شفایی و قرابادین عقیلی شد.

یافته‌ها: این نسخه از حیث اطلاعات مهم داروشناسی و ارائـه نسخه‌های متفاوت برای بیماری واحد از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. همچنین مؤلف در تألیف اثر ارزشمند خود از آرای بیش از چهل حکیم متقدم و معاصر خود استفاده کرد‌ه است که از حیث معرفی برخی پزشکان نام‌ برده شده  -که چندان شناخته شده نیستند - و نیز استفاده از منابع معتبر طبی حائز اهمیت است.

نتیجه‌گیری: به نظر می‌رسدکه این کتاب حاوی ابتکارات و تجربه‌های ابداعی نویسنده در ساخت و به کارگیری داروهاست که بر اهمیت مطالعه و شناخت این اثر از سوی علاقه‌مندان به طب سنتی می‌افزاید.

واژه‌های کلیدی: طب سنتی، قرابادین، معصومی، نسخـه خطی، داروسازی، معصوم بن کریم الدین شوشتری.
متن کامل [PDF 226 kb]   (18316 دریافت)    
نوع مطالعه: مروري | موضوع مقاله: تخصصي
دریافت: 1394/12/2 | پذیرش: 1394/12/2


XML   English Abstract   Print



بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.
دوره 6، شماره 4 - ( زمستان 1394 ) برگشت به فهرست نسخه ها