سابقه و هدف: طب سنتی و مکمل در سالهای اخیر بهطور فزایندهای در نظامهای سلامت جهان ادغام شده و بهویژه در حوزۀ سلامت زنان موردتوجه قرار گرفته است. زنان و زایمان از جمله حوزههای مهم بالینی هستند که در آنها رویکردهای طب سنتی و مکمل، از جمله داروهای گیاهی، طب سوزنی و درمانهای تلفیقی، جایگاه رو به رشدی یافتهاند. مطالعۀ حاضر با هدف تحلیل علمسنجی تولیدات علمی جهانی در حوزۀ زنان و زایمان با رویکرد طب سنتی و مکمل انجام شد. مواد وروشها: این مطالعۀ توصیفی از نوع علمسنجی با بازیابی کلیۀ مدارک نمایهشده در پایگاه Web of Science از آغاز تا پایان سال ۲۰۲۲ انجام شد. در مجموع ۷۱۸ مدرک علمی شناسایی و پس از غربالگری، دادهها با استفاده از نرمافزارهای VOSviewer, Microsoft Excel و EndNote تحلیل شد. شاخصهای موردبررسی شامل روند سالانۀ انتشار، تحلیل استناد، نویسندگان، کشورها و سازمانهای پرتولید، مجلات هسته، شبکههای همنویسندگی، ضریب همکاری و نقشۀ همرخدادی کلیدواژهها بود. یافتهها: نتایج نشان داد روند انتشار مقالات با وجود نوسانات، بهطور کلی افزایشی بوده و از سال ۲۰۱۴ رشد قابلتوجهی داشته است؛ بهگونهای که بیشترین تعداد مقالات (۳۴ مدرک) در این سال ثبت شد. ایالات متحده آمریکا با ۱۲۹ مقاله و ۳۲۳۰ استناد در رتبۀ نخست قرار گرفت و قویترین شبکۀ همکاری بینالمللی را نشان داد. مجله Menopause بیشترین میزان تولید و تأثیر استنادی را داشت. دانشگاه فناوری سیدنی پرتولیدترین سازمان بود. کلیدواژۀ «یائسگی» با ۶۳ بار تکرار و بالاترین قدرت کل پیوند، برجستهترین محور موضوعی بود. ضریب همکاری علمی در سالهای اخیر افزایش یافته و در سال ۲۰۲۲ به ۷۸۵۶/۰ رسید. نتیجهگیری: علاقۀ پژوهشی به کاربرد طب سنتی و مکمل در حوزۀ زنان و زایمان بهطور مستمر در حال گسترش است و تمرکز اصلی آن بر یائسگی، باروری و بارداری قرار دارد. تقویت همکاریهای بینرشتهای و بینالمللی میتواند کیفیت و اثرگذاری پژوهشهای آینده را ارتقا دهد.
