:: دوره 10، شماره 4 - ( زمستان 1398 ) ::
جلد 10 شماره 4 صفحات 340-323 برگشت به فهرست نسخه ها
بررسی مراحل تکوین جنین از دیدگاه دانشمندان طب ایرانی در بازه زمانی قرن ۳ تا ۱۴ هجری قمری و علم نوین جنین‌شناسی
طاهره شاکری ، آسیه جوکار*
چکیده:   (5547 مشاهده)
سابقه و هدف: مراحل مختلف تکوین جنین، برای قرن‌ها از مجهولات و معماهای بشر به‏‌شمار می‌‏‌‏‌رفت. نظرات و تألیفات دانشمندان طب ایرانی به‌گونه‌ای بوده است که اکنون نیز با وجود پیشرفت‌های شگفت‌آور در علم جنین‌شناسی همچنان قابل توجّه بوده و می‌تواند منبع مهمی برای پژوهش در علوم امروزی باشد. در این ارتباط پژوهش حاضر با هدف «بررسی مراحل تکوین جنین از دیدگاه دانشمندان طب ایرانی قرن ۳ تا ۱۴هجری ‏قمری و علم جنین‌شناسی» انجام شد.
مواد و روش‌‏ها: این پژوهش یک مطالعۀ کیفی تحلیل محتوا از نوع سوماتیو (Summative qualitative content analysis) است که با تمرکز بر کتب مرجع و مهم طب ایرانی با کلیدواژه‌های طب ایرانی، جنین و تکوین جنین انجام داده شده است. همچنین برای دستیابی به یافته‌های نوین، پس از جست‌‏وجوی کلیدواژه‌ها به زبان لاتین و عربی در پایگاه‌های Scopus, PubMed, SID, Noormags, و Google Scholar، تمامی یافته‏‌ها کدگذاری، طبقه‌‌بندی، مقایسه و در نهایت مکتوب شدند.
یافته‌ها: در متون طب ایرانی مراحل تکوین جنین به هفت دوره تقسیم می‌شود: احالۀ اولی، دورۀ ماء یا نطفه؛ احالۀ ثانیه، مخلقه؛ احالۀ ثالثه، علقه؛ احالۀ رابعه، مضغه؛ احالۀ خامسه، ذکوری و اناثی؛ احالۀ سادسه، خلقت تمامی اعضاء و کامل شدن صورت جنین؛ احالۀ سابعه، نفخ روح؛ که بر اساس مبانی و مفاهیم طب ایرانی بیان شده، با مراحل زایگوتیک، رویانی و جنینی در منابع پزشکی نوین مغایرتی ندارد.
نتیجه‌گیری: با توجه به کلی‌نگر بودن طب مکمل و دقت نظر دانشمندان طب ایرانی، چه بسا با مطالعات دقیق‌تر در این آثار بتوان نظریه‌های جدیدی از کمیت و کیفیت مراحل تکوین جنین ارائه داد.
واژه‌های کلیدی: طب ایرانی، جنین، تکوین جنین
متن کامل [PDF 265 kb]   (6331 دریافت)    
نوع مطالعه: مروري | موضوع مقاله: تخصصي
دریافت: 1398/12/6 | پذیرش: 1399/3/10


XML   English Abstract   Print



بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.
دوره 10، شماره 4 - ( زمستان 1398 ) برگشت به فهرست نسخه ها