fa اثرات سقز (Pistacia atlantica) در درمان سرطان: مروری بر شواهد موجود در منابع طب سنتی و مقالات نوین تخصصي Special مروري Review Article <div style="text-align: justify;"><span style="font-family:Tahoma;"><span style="font-size:14px;"><strong>سابقه و هدف:</strong> سرطان یکی از عوامل اصلی مرگ و میر در جهان است و در سال‌های اخیر آمار مبتلایان به این بیماری رشد چشمگیری داشته است. عوارض و در برخی موارد ناکارآمدی درمان‌های رایج موجب تحقیقات گسترده برای دستیابی به داروهای جدید به‌خصوص با منشاء گیاهی شده است. بررسی دانش طب سنتی می&shy;تواند منجر به انتخاب گیاهان مؤثر و سرعت‌بخشی به تحقیقات شود. یکی ازگیاهانی که به‌منظور درمان بیماری‌های مختلف از جمله سرطان، مورد توجه حکیمان طب سنتی بوده سقز است که با نام‌هایی چون بُطم، علک البُطم یا حبه الخضرا در منابع طب سنتی ذکر شده و نام علمی آن<em><span dir="LTR">Pistacia atlantica </span></em>&nbsp;است. در این مطالعه شواهد موجود در طب سنتی و طب نوین در رابطه با اثرات این گیاه در درمان سرطان، بررسی می‌شود.<br> <strong>مواد و روش‌ها:</strong> در این مطالعۀ&shy; کتابخانه &shy;ای، کتب طب سنتی با استفاده از واژگان مربوط به گیاه سقز و واژگان مربوط به بیماری سرطان نظیر سرطان، ورم صلب، خنازیر، سقیروس جستجو شد. علاوه بر این، مقالات چاپ شده در مورد اثرات ضد سرطان این گیاه، با کلیدواژه&shy; های <em><span dir="LTR">Pistacia atlantica</span></em> ،<span dir="LTR">Bane</span>، سقز و بَنه با استفاده از موتورهای جستجوگر نظیر <span dir="LTR">Cochrane</span> ،<span dir="LTR">Pub Med</span> ،<span dir="LTR">Scopus</span> و<span dir="LTR">Google Scholar</span> بدون محدودیت تاریخ استخراج شد.<br> <strong>یافته‌ها:</strong> بر اساس نتایج این مطالعه مشخص شد که در کتاب‌های طب سنتی در موارد متعددی از علک البطم جهت درمان سرطان استفاده شده است. در مطالعه‌های نوین نیز قسمت‌های مختلف گیاه سقز در کنترل و مهار تکثیر رده &shy;های مختلف سلول&shy;های سرطانی اثرات قابل توجهی را نشان داده&shy;اند.<br> <strong><span dir="RTL">بحث و نتیجه‌گیری:</span></strong><span dir="RTL"> تا کنون ترکیبات مختلفی نظیر ترکیبات فنلی در این گیاه شناسایی شده است که دارای اثرات آنتی&rlm; اکسیدان و القای آپوپتوز در سلول‌های سرطانی هستند. با توجه به شواهد فراوانی که در طب سنتی و نوین در مورد اثرات ضد سرطان این گیاه وجود دارد می‌توان گفت احتمالاً سقز دارای قابلیت فراوانی جهت بررسی‌های بیشتر، به‌خصوص در قالب مطالعات بالینی به‌منظور دستیابی به داروها یا ترکیبات نوین ضد سرطانی است.</span></span></span></div> <div><span style="font-family:Tahoma;"><strong>Background and Purpose:</strong> Cancer is one of the leading causes of mortality worldwide. In recent years, the rate of cancer has been dramatically rising. Side effects and, in some cases, inefficiencies in common treatments have led to extensive research about new drugs, especially those with plant origin. The study of traditional medical knowledge can lead to the selection of effective plants for cancer treatment. <em>Pistacia atlantica</em> is one of the herbs that had been considered by the ancient scientists for different diseases including cancer. This plant has been mentioned in traditional manuscripts with Arabic words like &quot;Botm&quot;, &quot;Elk-ol-Botm&quot;, and &quot;Habat-ol-Khazra&quot;.<br> <strong>Methods and Materials:</strong> In this study, the main traditional manuscripts were searched with <em>Pistacia atlantica</em> related keywords in addition to different words that refer to malignancy like &quot;Saratan&quot;<span dir="RTL"> ,</span>&quot;Khanazir&quot;, &quot;Saqhirus&quot; and &quot;Jozam&quot;. Moreover, scientific databases such as Iran medex, Cochrane, PubMed, SID, Medline, Scopus, and Google Scholar were searched using keywords such as: <em>Pistacia atlantica</em>, Saqez, and Bane<span dir="RTL">.</span><br> <strong>Results: </strong>Based on the results of this study, several anticancer formulations containing the resin of <em>Pistacia atlantica</em> was found in traditional medicine manuscripts. In recent studies, various parts of the plant have been shown to be effective in controlling and inhibiting the proliferation of different types of cancer cells<span dir="RTL">.</span><br> <strong>Conclusion:</strong> So far, various compounds have been identified in <em>Pistacia atlantica</em>, such as phenolic compounds which have antioxidant effects and induce apoptosis in cancer cells. Regarding many indications available in traditional and modern medicine about the anticancer effects of this plant, it can be concluded that <em>Pistacia atlantica</em> has a high potential for further investigations, especially in the form of clinical studies, in order to obtain new anti-cancer drugs.</span></div> سقز, طب سنتی, علک البطم, سرطان Pistacia atlantica, Traditional Medicine, Elk-ol-Botm, Cancer. 109 119 http://jiitm.ir/browse.php?a_code=A-10-1-446&slc_lang=fa&sid=1 M. Bozorgi محبوبه بزرگی 100319475328460014336 100319475328460014336 No MR. Shams Ardekani محمدرضا شمس اردکانی 100319475328460014337 100319475328460014337 No M. khanavi مهناز خانوی 100319475328460014338 100319475328460014338 No M. saeidi مینا سعیدی 100319475328460014339 100319475328460014339 No T. akbarzadeh تهمینه اکبرزاده tahminehakbarzadeh@gmail.com 100319475328460014340 100319475328460014340 Yes