fa بادرَنجبویه تخصصي Special مروري Review Article <span style="font-family:Tahoma;"><span style="font-size:14px;">بادرنجبویه یکی از گیاهان پرکاربرد در طب ایرانی است و توسط حکما به‌عنوان یک داروی شادی‌آور و برای مواردی نظیر تقویت مغز و حافظه، تقویت قلب و رفع تنگی نفس تجویز می&shy;شده است. در مورد مشخصات گیاه شناسی، مطالب بسیاری در منابع مکتوب طب ایرانی آورده شده اما نظر واحدی در مورد ماهیت بادرنجبویه وجود ندارد. در این مقاله گونه‌های منتسب به بادرنجبویه مورد بررسی قرار گرفت و گیاه‌شناسی آنها با آنچه در خصوص ماهیت بادرنجبویه در منابع طب ایرانی عنوان شده بود مقایسه شد. امروزه سه گونه شامل<span dir="LTR"><em>Melissa officinalis</em> <strong>L.</strong></span><span dir="LTR"><strong>&nbsp;</strong>&nbsp;</span>&nbsp;<em>،L.</em> <em><span dir="LTR">Asperugo procumbens</span></em>&nbsp;و .<em>L<span dir="LTR">Dracocephalum moldavica&nbsp;</span></em>&nbsp; تحت عنوان بادرنجبویه مطرح هستند. در مجموع و باتوجه به بررسی‌های انجام شده، شرح مذکور در منابع طب ایرانی به‌&rlm;طور عمده با خصوصیات <em><span dir="LTR">M.officinalis</span></em> متعلق به خانوادۀ نعنا مطابقت دارد و در برخی موارد ماهیت گیاه به خصوصیات <em><span dir="LTR">&nbsp;D.moldavica</span></em> متعلق به خانوادۀ نعنا که امروزه بادرَشبی نامیده می‌شود نزدیک است. لیکن از آن جایی که <em><span dir="LTR">A.procumbens</span></em> متعلق به خانوادۀ گاوزبان در رویشگاه <em><span dir="LTR">M.officinalis</span></em> به وفور یافت می‌شود مقدار زیادی از این گیاه همراه بادرنجبویه وجود دارد. در حال حاضر نیز عمدۀ نمونۀ بازار گیاهان دارویی ایران متعلق به <em><span dir="LTR">A.procumbens </span></em>&nbsp;می‌باشد.</span></span> <div>Bādranjbūye is one of the most applicable medicinal plants in Persian medicine and administered by Persian medicine scholars as a euphoric, brain tonic, memory enhancer, cardiotonic and anti-dyspnea agent. There are various opinions about its botanical definition in Persian medicine literature however, there is no unique concept about its identity. In this paper, all plant species related to Bādranjbūye were investigated and their botanical definitions were compared with each other to see what is told about their identity in Persian medicine. Nowadays, three plant species including <em>Melissa officinalis</em> L., <em>Asperugo procumbens </em>L. and <em>Dracocephalum modavica</em> L. are proposed as Bādranjbūye. The investigation demonstrated that the definition of Bādranjbūye in Persian medicine mainly corresponds to characteristics of <em>Melissa officinalis</em> from the family of Labiatae and in some situations corresponds to <em>Dracocephalum moldavica</em> from the family of Labiatae. However, since <em>Asperugo procumbens </em>from the family of Boraginaceae was found enormously in the habitat of <em>Melissa officinalis</em>, the considerable amount of this plant inevitably exists with <em>Melissa officinalis</em>. Therefore, most of the samples from the herbal market belongs to <em>Asperugo procumbens.</em></div> Bādranjbūye, Persian Medicine, Melissa officinalis, Asperugo procumbens, Dracocephalum moldavica. 95 101 http://jiitm.ir/browse.php?a_code=A-10-1-439&slc_lang=fa&sid=1 GH. amin غلامرضا امین 100319475328460018362 100319475328460018362 No M. Bozorgi محبوبه بزرگی 100319475328460018363 100319475328460018363 No M. khanavi مهناز خانوی 100319475328460018364 100319475328460018364 No A. khalaj امیر خلج 100319475328460018365 100319475328460018365 No B. zolfaghari بهزاد ذوالفقاری 100319475328460018366 100319475328460018366 No A. raeis dana آزاده رئیس دانا 100319475328460018367 100319475328460018367 No M. shirzad میثم شیرزاد 100319475328460018368 100319475328460018368 No A.M. taleb امیرمهدی طالب 100319475328460018369 100319475328460018369 No M.R محمدرضا شمس اردکانی shams ardakani 100319475328460018370 100319475328460018370 No R. rahimi روجا رحیمی rojarahimi@gmail.com 100319475328460018371 100319475328460018371 Yes