fa شوینده‌های طبیعی البسه از دیدگاه طب سنتی ایران تخصصي Special اصيل پژوهشي Origianal Research <span style="font-family:Tahoma;"><span style="font-size:14px;"><strong><span style="color:black;">سابقه و هدف:</span></strong><span style="color:black;"> مواد شوینده و پاک‌کننده علی‌رغم فواید زیادی که دارند، در سال‌های اخیر به‌علت مصرف گسترده در سراسر دنیا، به‌عنوان عامل جدیدی برای آلودگی محیط زیست به شمار می‌روند. این ترکیبات به‌علت فعالیت سطحی، خاصیت شویندگی و پاک‌کنندگی دارند، ولی به آسانی از محیط تجزیه نمی‌شوند. پیش از تولید صابون و مواد شویندۀ شیمیایی</span><span style="color:black;">،</span><span style="color:black;"> گیاهان، خاکستر و مواد طبیعی گوناگونی برای تولید شوینده‌ها و صابون مورد استفاده قرار می‌گرفته است که تأثیر بسیار کمی در محیط زیست می‌گذاشته است. خوشبختانه امروزه تمایل به استفاده از منایع طبیعی و گیاهان دارویی در صنایع مختلف از جمله صنعت بهداشتی- آرایشی رشد چشمگیری داشته است. در طب سنتی ایران ترکیبات طبیعی گیاهی، حیوانی و معدنی متعددی برای شستشوی البسه، بدن و مو معرفی شده است که آشنایی با انواع و روش‌های به</span><span style="color:black;">&lrm;کار گیری آن‌ها می‌تواند در حفظ طبیعت و محیط زندگی بسیار سودمند باشد. </span><br> <strong><span style="color:black;">مواد و روش‌ها:</span></strong><span style="color:black;"> این نگارش، به معرفی مواد پاک‌کنندۀ طبیعی عمدتاً گیاهی که برای شستن انواع البسه به‌کار می‌رفته است بر اساس کتاب‌های مهم طب سنتی ایران از جمله قانون ابن&rlm;‌سینا می‌پردازد.</span><br> <strong><span dir="RTL"><span style="color:black;">نتیجه‌گیری:</span></span></strong> <span dir="RTL"><span style="color:black;">حکیمان طب سنتی ایرانی، مواد طبیعی مختلفی را برای پاکیزگی بدن و لباس معرفی کرده‌اند. گیاهان مولّد قَلی یا قَلیا به‌عنوان پایه اولیه تولید صابون مانند اُشنان و تاغ؛ چوبک اشنان، کندش و سطرونیون که ریشه‌ای با خاصیت شویندگی دارند، از آن جمله‌اند. لذا شناسایی این گیاهان به‌ویژه گونه‌هایی که در کشور ایران می‌روید، می‌تواند زمینه را برای پژوهش و تولید شوینده‌های طبیعت‌دوست ایجاد کند.</span></span></span></span> <strong>Background and Purpose:</strong> Despite the many benefits of chemical detergents, in recent years they are new sources of environmental pollution due to widespread use around the world. These compounds dissolve and distribute in water and also increase the cleaning ability of it, but they do not decompose easily in nature and pollute it. Before the production of soap and chemical detergent, plants, ashes and various natural materials were used as substitute of soaps and detergents and they had very little effect on the environment. Nowadays, fortunately, the tendency to use natural resources and medicinal plants in various industries including cosmetics industry has grown dramatically.<br> <strong>Methods and Materials:</strong> This study introduces natural detergent mainly plant-based were used for washing of clothes, based on important Iranian traditional medicine references, such as the Canon of Ibn Sina&#39;.<br> <strong>Results: </strong>Iranian Traditional Medicine scientists have been introduced various natural materials as laundry detergents. Qoli or alkaline generating which are the primary basis of soap making process such as Oshnān (Seidlitzia rosmarinus ) and Tāq (Haloxylon Bge.). Chūbak (Acanthophyllum C. A. Meyer), Kondosh (Gypsophyilla strathium l.) and Satroniyon (Saponaria officinalis l.) that their roots have washing property.<br> <strong>Conclusion:</strong> The identification of these plants, especially species that grows in Iran, can create a context for the research and manufacture eco-friendly detergents. شوینده, لباس, طب سنتی ایران detergent, clothes, Iranian traditional medicine 439 449 http://jiitm.ir/browse.php?a_code=A-10-1-422&slc_lang=fa&sid=1 M. Taghavi Shirazi مریم تقوی شیرازی Mtaghavish@yahoo.com 100319475328460014418 100319475328460014418 Yes A. Shojaii آسیه شجاعی 100319475328460014419 100319475328460014419 No J. Aliasl ژاله علی اصل 100319475328460014420 100319475328460014420 No F. Aliasl فاطمه علی اصل 100319475328460014421 100319475328460014421 No