fa شیرخشت در طب سنتی ایران و منابع جدید تخصصي Special اصيل پژوهشي Origianal Research <p style="text-align: justify;"><span style="font-size:14px;"><span style="font-family:Tahoma;"><strong>سابقه و هدف:</strong> طب سنتی ایران که بخشی از میراث علمی و تاریخی کشورمان است دارای دستورات و تدابیر خاص است که نشان می&shy;‌دهد ایرانیان نه تنها در زمان‌های گذشته از پایه‌گذاران دانش پزشکی بوده‌&shy;اند، بلکه پس از ظهور اسلام و در جریان شکل‌&shy;گیری تمدن اسلامی نقش مهمی در رشد دانش پزشکی داشته&shy;‌اند. در این میان انتقال علمی یافته&shy;&shy;‌های طب سنتی به طب نوین در فرآیندی کاملاً علمی تجربی از وظایف&nbsp;بسیار خطیری است که به عهدۀ تمامی میراث‌داران تاریخ پزشکی کشورمان است. شیرخشت یا شیرخشک با نام انگلیسی <em>Purgative manna</em> یکی از محصولات گیاهی است که با فرصت انتقال تجارب طب سنتی به طب نوین روبه‌روست. هدف از مطالعه حاضر، مروری بر مواد مؤثره شیرخشت در طب سنتی و کلاسیک است.</span></span></p> <p style="text-align: justify;"><span style="font-size:14px;"><span style="font-family:Tahoma;"><strong>مواد و روش‌ها:</strong> روش این مطالعه که از نوع کتابخانه&shy;‌ای است، به شیوۀ مروری نقلی با بهره‌گیری از کتب طب سنتی و جست و جو در پایگاه‌های اطلاعاتی در دسترس نظیر<em>Google scholar ، Pubmed، Magiran، SID، Science direct</em> انجام شد.</span></span></p> <p style="text-align: justify;"><span style="font-size:14px;"><span style="font-family:Tahoma;"><strong>یافته‌ها:</strong> ابتدا به بررسی شیرخشت در منابع طب و داروسازی سنتی و تجارب حکیمان گذشته پرداخته شده است و سپس به یافته&shy;‌های جدید دانشمندان دربارۀ خواص دارویی شیرخشت و مواد مؤثر اصلی آن اشاره شده است. در بخش آخر اشاره اجمالی به کاربرد اختصاصی شیرخشت در درمان زردی نوزادان شده است.&nbsp;</span></span></p> <div style="text-align: justify;"><p></p></div> <p style="text-align: justify;"><span style="font-size:14px;"><span style="font-family:Tahoma;"><strong>نتیجه‌گیری: </strong>با عنایت به سابقه تاریخی کاربرد شیرخشت در درمان برخی بیماری‌ها و با لحاظ اینکه درختچۀ حاوی شیرخشت بومی مناطق مختلف ایران نیز است، توصیه می‌&shy;شود که مراکز تحقیقاتی با به کارگیری فناوری‌های روز به جمع‌بندی کامل از تأثیر شیرخشت با توجه به صرفه&shy;‌های اقتصادی- اجتماعی آن بپردازند.</span></span></p> <p><strong>Background and Purpose</strong>: Those who inherit medical history of Iran have the crucial responsibility of transferring the scientific findings of traditional medicine to modern medicine through a scientific experimental process. Cotoneaster, scientifically known as purgative manna, is an herb with the capacity of being used both in traditional and in modern medicine. This study was conducted to review active ingredients of cotoneaster in Iranian traditional medicine.<br> <strong>&nbsp;Material and methods:</strong> This library study was performed through a narrative review of books on traditional medicine and searching databases such as Google scholar, Pubmed, Magiran, SID, and Science Direct.<br> <strong>Results:</strong> First, traditional medicine references and experiences of hakims on cotoneaster are presented, and then, new findings of modern scientists about medicinal properties of cotoneaster and its active ingredients. The last section of this study briefly describes the specific use of cotoneaster for treatment of infant jaundice.<br> <strong>&nbsp;Conclusion:</strong> Regarding the history of using cotoneaster for treatment of some diseases and that the cotoneaster shrub is native to Iran, research centers are recommended to use modern technologies to examine the efficiency of cotoneaster given its socioeconomic benefits.</p> شیرخشت, طب سنتی, زردی نوزادان. Cotoneaster, traditional medicine, infant jaundice 347 353 http://jiitm.ir/browse.php?a_code=A-10-1-299&slc_lang=fa&sid=1 M. Fakhri مولود فخری 100319475328460012478 100319475328460012478 No M. Azadbakht محمد آزادبخت azadbakht110@gmail.com 100319475328460012479 100319475328460012479 Yes Z. Hamze Gardeshi زینب حمزه گردشی 100319475328460012480 100319475328460012480 No R. Farhadi رویا فرهادی 100319475328460012481 100319475328460012481 No