fa طراحی و ارزیابی پایائی و روائی پرسشنامه ساختارمند تعیین مزاج سرشتی و عرضی تخصصي Special اصيل پژوهشي Origianal Research <p style="text-align: justify;"><span style="font-family:Tahoma;"><span style="font-size:14px;"><strong>سابقه و هدف:</strong> طب سنتی ایران بر پایه تجارب هزاران ساله استوار بوده و اساس طب سنتی نیز مزاج‌شناسی است. در حال حاضر هیچ روش استانداردشده‌ای برای شناخت مزاج‌ها وجود ندارد و اطبای سنتی بر پایه تجارب شخصی این اقدام را انجام می‌دهند.در این مطالعه با استفاده از منابع طب سنتی پرسشنامه‌ای به‌منظور تشخیص مزاج تدوین، استانداردسازی و ارزیابی شده است.<br> <strong>مواد و روش‌ها:</strong> براساس مرور منابع، به‌منظور تعیین مزاج سرشتی و عرضی به‌ترتیب دو پرسشنامه ۲۶ و ۵۶ سؤاله مجزا تدوین شد. روائی محتوای پرسشنامه‌ها توسط پنج صاحب‌نظر طب سنتی مورد تأیید قرار گرفت. پایائی پرسشنامه‌ها در یک مطالعه پایلوت بر روی ۱۵ بیمار مورد ارزیابی قرار گرفت. به‌منظور تعیین پایائی شاخص‌های آلفای کرونباخ و ضریب همبستگی بین‌خوشه‌ای (Inter Cluster Correlation) محاسبه شد. پس از آن پرسشنامه بر روی ۱۹۷ بیمار به‌منظور ارزیابی سهولت و کارائی و بیان نتایج به‌کار گرفته شد.<br> <strong>یافته‌ها:</strong> شاخص آلفای کرونباخ برای پرسشنامه عرضی و سرشتی به‌ترتیب ۰.۹۱۲ و ۰.۸۵۲ (p<۰.۰۰۱) و مقدار همبستگی بین‌خوشه‌ای (ICC) برای پرسشنامه عرضی درمورد هر مزاج بالاتر از ۰.۹ و در مورد پرسشنامه سرشتی در‌مورد تمام انواع مزاج یک (۱۰۰%) ارزیابی شد. بیش از ۸۵ درصد از زنان مورد مطالعه دارای مزاج بلغم از نظر سرشتی ارزیابی شدند، حال آنکه فراوانی مزاج‌های دم و صفرا در مردان به‌طور نسبی بیش از زنان مشاهده شد.<br> <strong>بحث و نتیجه‌گیری:&nbsp;</strong>به‌نظر می‌رسد پرسشنامه تدوین‌شده می‌تواند در تعیین وضعیت مزاج بیماران مراجعه‌کننده به‌خوبی مورد استفاده قرار گیرد. انجام مطالعات تکمیلی با این پرسشنامه بر روی گروه‌های دیگر بیماران و در مقایسه با دیگر معیارهای ارزیابی مزاج و همچنین در مقایسه با نتایج به‌دنبال اصلاح مزاج توصیه می‌شود.</span></span></p> <p><strong>Background and Purpose:</strong> Iranian traditional medicine based on thousands of years experience and on temperament assessment. Currently, there is no&nbsp; standardized method for identifying different types of temperament and traditional practitioners do this action just based on their experience. In this study, according to traditional medicine references a temperament questionnaire developed, standardized and validated.<br> <strong>Materials & Methods:</strong> Based on&nbsp; traditional medicine literature review, to determine the natural and transverse temperament a 26 and 56 item questionnaires developed, respectively.&nbsp; Content validity of those questionnaires was confirmed by 5 experts in traditional medicine. The reliability of questionnaires was assessed in a pilot study on 15 individuals. Cronbach&#39;s alpha and inter cluster correlation coefficient (ICC) were calculated as reliability indices. Then the questionnaireswere used for assessment of 197 patients to evaluate their ease of use and efficiency.</p> <p><strong>Results: </strong>Cronbach&#39;s alpha for the natural and transverse temperament questionnaires was0.912 and 0.852 (p <0.001), respectively and inter cluster&nbsp; correlation coefficient (ICC) for all subtypes of transverse temperament questionnaire wasabove 0.9 and for natural temperament questionnaire was 100%. More than 85% of women were evaluated as Phlegm in natural temperament, while the yellow bile and black bile temperament was the most frequent ones observed in men.</p> <p><strong>Conclusion:</strong> It seems that designed questionnaires can be used easily for temperament assessment. Complementary studies on other groups of patients&nbsp; and comparisons with the results of interventions based on diagnosed temperament are recommended.</p> مزاج‌شناسی, مزاج سرشتی, مزاج عرضی, ارزیابی پرسشنامه. Temperament, Natural Temperament, Transverse Temperament, Questionnaire Assessment 23 42 http://jiitm.ir/browse.php?a_code=A-10-1-243&slc_lang=fa&sid=1 H.R. Sheikh Roshande حمید رضا شیخ روشندل 100319475328460012311 100319475328460012311 Yes F. Ghadimi فاطمه قدیمی 100319475328460012312 100319475328460012312 No M. Alizadeh مهدیه علیزاده 100319475328460012313 100319475328460012313 No