other تنظیم‌گری حکمرانی هوشمند سلامت در حقوق ایران؛ با نظر به فناوری‌ دانش‌بنیان در طب سنتی، فرهنگ بومی و پدافند غیرعامل تخصصي Special مروري Review Article <div style="text-align: justify;"><span style="line-height:normal"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span lang="FA"><span style="color:black">این پژوهش با هدف ارائۀ الگوی بومی تنظیم‌گری حکمرانی هوشمند سلامت در حقوق ایران، به‌منظور تأکید بر فناوری‌های دانش‌بنیان در طب سنتی، فرهنگ بومی و الزامات پدافند غیرعامل انجام شده است. مسئلۀ پژوهش، فقدان چارچوبی منسجم برای تنظیم‌گری داده‌های سلامت مبتنی بر طب سنتی، اعتبارسنجی سامانه‌های هوش مصنوعی و تعیین مسئولیت حقوقی دست اندرکاران این حوزه، همراه با نبود ضوابط ناظر بر حفاظت از داده‌ها و زیرساخت‌های سلامت می‌باشد. از آنجا که توسعۀ فناوری‌های دانش‌بنیان در طب سنتی بر پردازش حجم گسترده‌ای از داده‌های سلامت و بهره‌گیری از سامانه‌های هوشمند استوار است، حفظ محرمانگی، یکپارچگی و تداوم دسترسی به این داده‌ها، که از الزامات پدافند غیرعامل محسوب می‌شوند، به یکی از ارکان تنظیم‌گری این حوزه تبدیل شده است. پژوهش با روش توصیفی-تحلیلی و مبتنی بر تحلیل اسنادی انجام شده و یافته‌ها نشان می‌دهد که فقدان تعریف حقوقی داده‌های سلامت سنتی، فقدان استانداردهای ارزیابی الگوریتم‌ها، پراکندگی صلاحیت نهادهای تنظیم‌گر و بی‌توجهی به الزامات پدافندی در طراحی و بهره‌برداری از سامانه‌های هوشمند سلامت، کارآمدی حکمرانی سلامت را کاهش داده و موجب افزایش مخاطرات حقوقی و امنیتی شده است. بر این اساس، پژوهش استقرار نظام حقوقی ویژه برای داده‌های سلامت سنتی، اعتبارسنجی الگوریتم‌های هوش مصنوعی و ادغام مقتضیات و الزامات پدافندی در تنظیم‌گری فناوری‌های سلامت را به‌عنوان ارکان الگوی پیشنهادی معرفی می‌‌کند تا ضمن حمایت از نوآوری‌های دانش‌بنیان، امنیت، تاب‌آوری و اعتماد عمومی در نظام سلامت نیز تقویت شود.</span></span></span></span></span></div> <div style="text-align: justify;"><span style="line-height:2;">This study develops an indigenous regulatory framework for intelligent health governance in Iranian law, with particular emphasis on knowledge-based technologies in traditional medicine, indigenous culture, and passive defense requirements. &nbsp;The research issue pertains to the absence of a cohesive framework for regulating health data based on traditional medicine, validating artificial intelligence systems, and determining the legal responsibilities of stakeholders in this field, alongside the lack of regulations governing data protection and health infrastructure. Given that the development of knowledge-based technologies in traditional medicine relies on processing vast amounts of health data and utilizing intelligent systems, maintaining confidentiality, integrity, and continuous access to this data-considered essential for non-military defense-has become a cornerstone of regulation in this domain. The research employs a descriptive-analytical method based on document analysis, revealing that the lack of a legal definition for traditional health data, the absence of standards for algorithm evaluation, the fragmentation of regulatory authority, and neglect of defense requirements in the design and operation of intelligent health systems have diminished the effectiveness of health governance and increased legal and security risks. Consequently, the research proposes the establishment of a specialized legal framework for traditional health data, the validation of artificial intelligence algorithms, and the integration of defense requirements into the regulation of health technologies as fundamental components of the proposed model.</span></div> هوش مصنوعی؛ پزشکی سنتی؛ حکمرانی سلامت Artificial intelligence, Traditional Medicine, Health governance 85 94 http://jiitm.ir/browse.php?a_code=A-10-1-743&slc_lang=other&sid=1 Iman Mokhtari ایمان مختاری i.mokhtari5172@iau.ac.ir Yes