other تفکیک موقعیت پزشکان از منظر نوع تعامل با دربار در طی خلافت عباسی (132 تا 656 ه‍.ق) تخصصي Special اصيل پژوهشي(تاريخ پزشكي) Original R.(History of medicine) <div style="text-align: justify;"><span style="line-height:2;"><span dir="RTL" lang="FA">در تغییر و تعیین موقعیت اقشار مختلف در طول تاریخ ایران، نوع ارتباط با دربار نقش تعیین‌کننده‌&rlm;ای داشته است؛ به‌&rlm;گونه‌&rlm;ای که درباری‌بودن یا نبودن، سبب قرارگرفتن اقشار اجتماعی در دسته&rlm;‌بندی&rlm;‌های جداگانه به لحاظ موقعیت&rlm;‌های متفاوت اجتماعی می‌&rlm;شد. این تحقیق به بررسی و تفکیک موقعیت پزشکان از این منظر می‌&rlm;پردازد؛ موضوعی که بخشی از ناگفته&rlm;‌های تاریخ اجتماعی ایران در دورۀ خلافت عباسیان را بیان می‌&rlm;کند. پزشکان بسته به نوع ارتباط با دربار سلاطین و خلفا به سه دستۀ پزشکان درباری، درباری</span>&nbsp;<span dir="RTL" lang="FA">‌ـ&zwj;</span>&nbsp;<span dir="RTL" lang="FA">مردمی و پزشکان مردمی (غیردرباری) تقسیم شده‌&rlm;اند. نتایج تحقیق نشان می&rlm;‌دهد موقعیت پزشکان وابسته به دربار به نسبت پزشکان غیردرباری فراز و فرود بیشتری داشته است. این در حالی است که پزشکان درباری از نظر ثروت و نفوذ سیاسی برتری محسوسی داشتند. ورود به رقابت‌های درباری، ناآشنایی به روابط درون دربار و پایبندنبودن به مؤلفه‌های اخلاق پزشکی از جمله علل ایجاد چنین وضعیتی بود. تحقیق حاضر با روش تبیین تاریخی به بررسی معیارهای تفکیک موقعیت تاریخی این قشر می‌&rlm;پردازد.</span></span></div> <div style="text-align: justify;"><span style="line-height:2;"><span style="background:white">The historical development and definition of social classes in Iran have been profoundly shaped by their interactions with the court; consequently, whether one is affiliated with the court or not has determined the categorization of social classes into different groups based on their social hierarchies. This research examines and distinguishes the position of physicians from this perspective. This topic will reveal some of the untold aspects of Iranian social history during the Abbasid Caliphate. Physicians were categorized into three groups based on their relationship with the rulers and caliphs: court physicians, court-popular physicians, and popular (non-court) physicians. The results of the research indicate that the status of court physicians has undergone greater fluctuations compared to that of non-court physicians. Meanwhile, court physicians had a significant advantage in terms of wealth and political influence. Engaging in court rivalries, lack of familiarity with internal court relations, and insufficient compliance with the principles of medical ethics are among the reasons contributing to this situation. This study will explore and explain the criteria for distinguishing the historical position of this class using a historical explanatory method.</span></span></div> تاریخ پزشکی؛ پزشکان؛ طبقه اجتماعی History of Medicine, Physicians, Social class 291 302 http://jiitm.ir/browse.php?a_code=A-10-1-732&slc_lang=other&sid=1 Vahid Abedinpoor Josheghani وحید عابدین‌پور جوشقانی 100319475328460025016 100319475328460025016 No Department of Islamic Education, School of Medicine, Isfahan University of Medical Sciences, Isfahan, Iran گروه معارف اسلامی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران Masoomeh Samaei Dastjerdi معصومه سمائی دستجردی m.samaei@cfu.ac.ir 100319475328460025017 100319475328460025017 Yes Department of Islamic Education, Farhangian University, Tehran, Iran گروه آموزش معارف اسلامی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران