other پژوهشی در بازشناسی هویت یوحنابن‌‌‌ماسویه (قرن سوم هجری قمری) تخصصي Special اصيل پژوهشي(تاريخ پزشكي) Original R.(History of medicine) <div style="text-align: justify;"><span style="line-height:2;"><span dir="RTL" lang="AR-SA"><span style="letter-spacing:.1pt">یوحنا‌بن‌ماسویه، که در تاریخ پزشکی دورۀ اسلامی از او به‌عنوان چشم‌پزشک، داروساز و مترجم یاد می‌شود، هرچند دارای شهرت فراوان است، اما از نظر آثاری که به او نسبت داده شده و حتی از نظر هویتی، به‌دلیل گزارش‌های متناقض و مبهم تاریخی، در بین محققان و پژوهشگران </span><span style="letter-spacing:-.1pt">مورد بحث و ابهام است. او که طبق گزارش فهرست‌نویسان آثار متعددی در حوزۀ پزشکی دارد، محل ارجاع اطباء و داروشناسان دورۀ اسلامی بوده و دانشمندانی مثل ابوریحان بیرونی، محمدبن‌زکریای رازی، ابن‌جزار، ابن‌بیطار، حبیش تفلیسی در آثار خود از جمله<i> الصیدنه، الحاوی، الاعتماد، الجامع لمفردات الادویه، کفایه الطب و ...</i> به‌طور مکرر از او نقل‌قول کرده یا به آثار او ارجاع داده‌اند، اما این شهرت به جغرافیای جهان اسلام محدود نیست به‌گونه‌ای که انتساب سه رسالۀ داروسازی قرون وسطایی که تأثیر عظیمی بر توسعۀ داروسازی در اوایل اروپای مدرن و جهان اسپانیایی داشت، به نویسندگی شخصی ناشناس با نام مسوئه نشان می‌دهد که &laquo;مسو&raquo; احتمالاً نامی مستعار و به &rlm;عاریت گرفته‌شده از نام یوحنا‌بن‌ماسویه است و جدای از درستی یا نادرستی انتساب این رساله‌ها به یوحنابن‌ماسویه، بیانگر شهرت جهانی این دانشمند دورۀ اسلامی است.</span></span></span></div> <div style="text-align: justify;"><span style="line-height:2;">Yūḥannā ibn Māsawayh, despite being a renowned ophthalmologist, pharmacist, and translator from the Islamic period, is a figure shrouded in debate and ambiguity among scholars due to contradictory historical reports and uncertainties surrounding his attributed works. Catalogers have noted numerous medical works in his name. Yūḥannā served as a key reference for doctors and pharmacists of the era, with notable scientists like Abū Rayhān al-Bīrūnī, Muhammad ibn Zakariyyā al-Rāzī, Ibn al-Jazzar, Ibn al-Bayṭār and Hubaysh-i Tiflisi frequently quoting and referencing his works in their books including <i>Al-Saydanah</i>, <i>Al-Hawi</i>, <i>Al-Iʿtimād</i>, <i>Al-Jāmi li-Mufradāt al-Adwiya</i> and <i>Kifāyat al-Tibb</i>. Remarkably, his fame extends beyond the Islamic world. The attribution of three influential medieval pharmaceutical treatises to an unknown individual named &ldquo;Mesue&rdquo; likely inspired by Yūḥannā ibn Māsawayh&#39;s name&mdash;showcases the global recognition of this Islamic period scholar, regardless of the correctness of the attribution of these treatises.</span></div> تاریخ پزشکی؛ طب ایرانی؛ پزشکی سنتی History of Medicine, Persian Medicine, Traditional Medicine 113 120 http://jiitm.ir/browse.php?a_code=A-10-1-712&slc_lang=other&sid=1 Mahboobeh Rnjbar محبوبه رنجبر 100319475328460024099 100319475328460024099 No Department of History of Medicine, School of Persian Medicine, Iran University of Medical Sciences, Tehran, Iran گروه تاریخ پزشکی، دانشکده طب ایرانی Hamed Arezaei حامد آرضایی 100319475328460024100 100319475328460024100 No Department of History of Medicine, School of Persian Medicine, Iran University of Medical Sciences, Tehran, Iran گروه تاریخ پزشکی، دانشکده طب ایرانی Mohammad Sadr محمد صدر sadr.m@iums.ac.ir 100319475328460024101 100319475328460024101 Yes Department of History of Medicine, School of Persian Medicine, Iran University of Medical Sciences, Tehran, Iran گروه تاریخ پزشکی، دانشکده طب ایرانی