other بررسی ترکیبات شیمیایی دود عنبرنسای حاصل از حیوان نر و مادۀ گونۀ ‌Equus asinus با استفاده از GC/MS و فعالیت آنتی‌اکسیدانی آن تخصصي Special اصيل پژوهشي Origianal Research <div style="text-align: justify;"><span style="line-height:2;"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="FA"><span style="color:black">سابقه و هدف:</span></span></b><span lang="FA"><span style="color:black"> استفاده از دود مواد طبیعی، به‌ویژه در طب سنتی، در بیش از ۵۰ کشور جهان برای اهداف درمانی رایج است، اما ترکیبات شیمیایی و خواص زیستی بسیاری از این دودها هنوز به‌درستی شناسایی نشده‌اند. یکی از این نمونه‌ها دود دارویی عنبرنسا (سرگین گونۀ اهلی </span></span><i><span dir="LTR"><span style="color:black">Equus asinus</span></span></i><span lang="FA"><span style="color:black">) است که به‌طور سنتی برای درمان بیماری‌های مختلف از آن استفاده می‌شود. هدف این مطالعه، شناسایی ترکیبات شیمیایی دود عنبرنسا حاصل از خرهای نر و ماده و بررسی ظرفیت آنتی‌اکسیدانی آن با استفاده از روش </span></span><span dir="LTR"><span style="color:black">GC/MS</span></span><span lang="FA"><span style="color:black"> بود. </span></span></span></span><br> <span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="FA"><span style="color:black">مواد و روش‌&rlm;ها:</span></span></b><span lang="FA"><span style="color:black"> سرگین الاغ‌های نر و ماده (نابالغ و شیرده) در فصل بهار از منطقۀ مشگین‌شهر (استان اردبیل) جمع‌آوری و دود حاصل از سوزاندن آنها در متانول جذب و تغلیظ شد. پس از استخراج، نمونه‌ها برای آنالیز کروماتوگرافی تزریق شدند. </span></span></span></span><br> <span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="FA"><span style="color:black">یافته‌&rlm;ها:</span></span></b><span lang="FA"><span style="color:black"> در مجموع، 53 ترکیب در شش نمونۀ مختلف با درصدهای شناسایی بالای 90 درصد، شناسایی شد. ترکیبات فنولی نظیر فنل، گایاکول، </span></span><i><span dir="LTR"><span style="color:black">p</span></span></i><span lang="FA"><span style="color:black">-کروزول و </span></span><span dir="LTR"><span style="color:black">o</span></span><span lang="FA"><span style="color:black">-کروزول ازجمله اجزای اصلی بودند. درصد فنول‌های کل در نمونه‌ها بین 37 درصد تا 60 درصد متغیر بود. </span></span></span></span><br> <span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="FA"><span style="color:black">نتیجه&rlm;‌گیری:</span></span></b><span lang="FA"><span style="color:black"> نتایج نشان داد که دود عنبرنسا غلظت بالایی از ترکیبات فنلی و توان آنتی‌اکسیدانی قابل‌توجهی دارد که می‌تواند مبنایی برای کاربرد دارویی آن و انجام پژوهش‌های بیشتر را فراهم سازد.</span></span></span></span></span></div> <div style="text-align: justify;"><span style="line-height:2;"><span style="unicode-bidi:embed"><b>Background and Purpose:</b> The application of natural smoke, particularly in traditional medicine, is prevalent in over 50 countries for therapeutic reasons; however, the chemical compositions and biological characteristics of many of these smokes remain inadequately identified. A notable instance is the medicinal smoke of <i>Anbarnesa</i> (the dung of the domesticated species <i>Equus asinus</i>), which has been traditionally employed to address various diseases. This study aimed to determine the chemical compositions of <i>Anbarnesa</i> smoke from both male and female donkeys and to explore its antioxidant capacity through GC/MS analysis.</span><br> <span style="unicode-bidi:embed"><b>Materials and Methods:</b> Dung from both male and female donkeys (including immature and lactating ones) was gathered in the spring from the Meshginshahr region of Ardabil province. The smoke produced from their combustion was captured and concentrated in methanol. Following the extraction process, the samples were prepared for chromatographic analysis.</span><br> <span style="unicode-bidi:embed"><b>Results:</b> A total of 53 compounds were detected across six distinct samples, all with identification percentages exceeding 90%. Among the primary components were phenolic compounds, including phenol, guaiacol, p-cresol, and o-cresol. The total phenol percentage in the samples ranged from 37% to 60%. </span><br> <span style="unicode-bidi:embed"><b>Conclusion:</b> Based on the results of this study, <i>Anbarnesa</i> smoke contains a substantial amount of phenolic compounds and exhibits considerable antioxidant properties, which may serve as a foundation for its therapeutic applications and additional studies.</span></span></div> آنتی‌‌اکسیدان‌ها؛ کروماتوگرافی گاز - طیف‌سنجی جرمی؛ گایاکول؛ دود Antioxidants, Gas Chromatography-Mass Spectrometry, Guaiacol, Smoke 27 38 http://jiitm.ir/browse.php?a_code=A-10-1-705&slc_lang=other&sid=1 Mohamad Norani محمد نورانی 100319475328460024048 100319475328460024048 No Ghamar Poodine قمر پودینه 100319475328460024049 100319475328460024049 No Mahdi Ayyari مهدی عیاری m.ayyari@modares.ac.ir 100319475328460024050 100319475328460024050 Yes