other تأملی بر مفهوم محوضت عناصر اربعه در طبیعیات دورۀ اسلامی و بررسی تأثیر آن بر عناصر جدول تناوبی در علم شیمی تخصصي Special اصيل پژوهشي(حكمت و فلسفه) Original R.(Philosophy of medicine) <div style="text-align: justify;"><span style="line-height:2;"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><v:shape filled="f" id="Text_x0020_Box_x0020_2" o:gfxdata="UEsDBBQABgAIAAAAIQC2gziS/gAAAOEBAAATAAAAW0NvbnRlbnRfVHlwZXNdLnhtbJSRQU7DMBBF 90jcwfIWJU67QAgl6YK0S0CoHGBkTxKLZGx5TGhvj5O2G0SRWNoz/78nu9wcxkFMGNg6quQqL6RA 0s5Y6ir5vt9lD1JwBDIwOMJKHpHlpr69KfdHjyxSmriSfYz+USnWPY7AufNIadK6MEJMx9ApD/oD OlTrorhX2lFEilmcO2RdNtjC5xDF9pCuTyYBB5bi6bQ4syoJ3g9WQ0ymaiLzg5KdCXlKLjvcW893 SUOqXwnz5DrgnHtJTxOsQfEKIT7DmDSUCaxw7Rqn8787ZsmRM9e2VmPeBN4uqYvTtW7jvijg9N/y JsXecLq0q+WD6m8AAAD//wMAUEsDBBQABgAIAAAAIQA4/SH/1gAAAJQBAAALAAAAX3JlbHMvLnJl bHOkkMFqwzAMhu+DvYPRfXGawxijTi+j0GvpHsDYimMaW0Yy2fr2M4PBMnrbUb/Q94l/f/hMi1qR JVI2sOt6UJgd+ZiDgffL8ekFlFSbvV0oo4EbChzGx4f9GRdb25HMsYhqlCwG5lrLq9biZkxWOiqY 22YiTra2kYMu1l1tQD30/bPm3wwYN0x18gb45AdQl1tp5j/sFB2T0FQ7R0nTNEV3j6o9feQzro1i OWA14Fm+Q8a1a8+Bvu/d/dMb2JY5uiPbhG/ktn4cqGU/er3pcvwCAAD//wMAUEsDBBQABgAIAAAA IQDRGejcDgIAAPsDAAAOAAAAZHJzL2Uyb0RvYy54bWysU9tu2zAMfR+wfxD0vvjSZE2NKEXXrsOA 7gK0+wBFlmNhkqhJSuzs60vJaRpsb8P8IFAmechzSK2uR6PJXvqgwDJazUpKpBXQKrtl9MfT/bsl JSFy23INVjJ6kIFer9++WQ2ukTX0oFvpCYLY0AyO0T5G1xRFEL00PMzASYvODrzhEa9+W7SeD4hu dFGX5ftiAN86D0KGgH/vJiddZ/yukyJ+67ogI9GMYm8xnz6fm3QW6xVvtp67XoljG/wfujBcWSx6 grrjkZOdV39BGSU8BOjiTIApoOuUkJkDsqnKP9g89tzJzAXFCe4kU/h/sOLr/rsnqmX0orykxHKD Q3qSYyQfYCR10mdwocGwR4eBccTfOOfMNbgHED8DsXDbc7uVN97D0EveYn9VyizOUieckEA2wxdo sQzfRchAY+dNEg/lIIiOczqcZpNaEalkuVzU1YISgb55WV3UeXgFb16ynQ/xkwRDksGox9lndL5/ CDF1w5uXkFTMwr3SOs9fWzIwerWoFznhzGNUxPXUyjC6LNM3LUwi+dG2OTlypScbC2h7ZJ2ITpTj uBmzwFmSpMgG2gPK4GHaRnw9aPTgf1My4CYyGn7tuJeU6M8Wpbyq5vO0uvkyX1wiceLPPZtzD7cC oRiNlEzmbczrPlG+Qck7ldV47eTYMm5YFun4GtIKn99z1OubXT8DAAD//wMAUEsDBBQABgAIAAAA IQC492N24wAAAA4BAAAPAAAAZHJzL2Rvd25yZXYueG1sTI9BT8MwDIXvSPyHyEjctqSMdVvXdEJM XEEbMGm3rPHaisapmmwt/x5zgosl6z0/vy/fjK4VV+xD40lDMlUgkEpvG6o0fLy/TJYgQjRkTesJ NXxjgE1xe5ObzPqBdnjdx0pwCIXMaKhj7DIpQ1mjM2HqOyTWzr53JvLaV9L2ZuBw18oHpVLpTEP8 oTYdPtdYfu0vTsPn6/l4eFRv1dbNu8GPSpJbSa3v78btmsfTGkTEMf5dwC8D94eCi538hWwQrYZJ ksyYKLIyS0GwY75YgThpWKRLkEUu/2MUPwAAAP//AwBQSwECLQAUAAYACAAAACEAtoM4kv4AAADh AQAAEwAAAAAAAAAAAAAAAAAAAAAAW0NvbnRlbnRfVHlwZXNdLnhtbFBLAQItABQABgAIAAAAIQA4 /SH/1gAAAJQBAAALAAAAAAAAAAAAAAAAAC8BAABfcmVscy8ucmVsc1BLAQItABQABgAIAAAAIQDR GejcDgIAAPsDAAAOAAAAAAAAAAAAAAAAAC4CAABkcnMvZTJvRG9jLnhtbFBLAQItABQABgAIAAAA IQC492N24wAAAA4BAAAPAAAAAAAAAAAAAAAAAGgEAABkcnMvZG93bnJldi54bWxQSwUGAAAAAAQA BADzAAAAeAUAAAAA " stroked="f" style="position:absolute; left:0; text-align:left; margin-left:-13px; margin-top:188px; width:85.45pt; height:31.6pt; z-index:251656704" type="#_x0000_t202"> <v:textbox> </v:textbox> </v:shape><span lang="AR-SA">عناصر اربعه یکی از بنیادی‌ترین مفاهیم طبیعیات دورۀ اسلامی هستند. تصور رایج در مورد عناصر اربعه آن است که با کشف جدول مندلیف نظریۀ عناصر اربعه کنار رفت و تصور شد آنچه قدما از آن به‌عنوان عنصر یاد می‌کردند عنصر نیستند، بلکه مرکّب‌ هستند. بررسی نظرات حکما در باب عناصر نشان می‌دهد که آب، هوا، آتش و خاک محسوسی که با چشم دیده می‌شوند، عنصر نیستند، بلکه مرکّب‌اند. بر همین اساس، هدف از پژوهش حاضر بررسی حالت عنصریِ عناصر اربعه در تناظر با عناصر جدول تناوبی است. از این‌رو، این مقاله به یکی از پرسش‌های اساسی در مورد عناصر اربعه می‌پردازد و آن این‌ است که حالت عنصری عناصر اربعه، که از آن به بسایط یا محوضت عناصر یاد می‌شود، چیست و چرا اشیای محسوس اطراف ما عنصر نیستند. پژوهش حاضر از نظر نوع، توصیفی‌ـ‌تحلیلی، به لحاظ هدف، بنیادی و براساس روش، اسنادی بوده و گردآوری اطلاعات از طریق مراجعه به منابع درجه‌اول کتابخانه‌ای انجام شده است. نتایج به‌دست‌آمده از این پژوهش نشان می‌دهد آنچه مشاهده می‌شود، حالت محض عناصر اربعه نبوده و عنصر باید شفاف باشد. بر این مبنا نه‌تنها خاک، بلکه آتشِ قابل‌رؤیت نیز عنصر نیست. همچنین مقصود طبیعی‌دانان دورۀ اسلامی از مفهوم &laquo;عنصر&raquo; با آنچه امروز تحت عنوان عنصر شناخته می‌شود، متفاوت است، از این‌رو بین مفهوم عنصر (</span><span dir="LTR">Element</span><span lang="AR-SA">) در جدول تناوبی و عناصر اربعه اشتراک لفظی وجود دارد و مقصود این دو، یکی نیست.</span></span></span></span><br> &nbsp;</div> <div style="text-align: justify;"><span style="line-height:2;">The four elements (Arkan-e Arba&rsquo;e) are one of the most fundamental concepts of nature in the Islamic period. The common idea about four elements is that with the discovery of Mendeleev&#39;s table, the theory of four elements was abandoned and it was thought that what they used to refer to as elements are not elements, but compounds. Examining the opinions of philosophers about the elements shows that water, air, fire and tangible earth that can be seen by examination are not elements, but compounds. Accordingly, the purpose of the current research is to investigate the elemental state of the four elements in correspondence with the elements of the periodic table. Therefore, this article deals with one of the basic questions about the elements, being what is the elemental state of the four elements, which is referred to as the elements, and why the tangible objects around us are not elements. The current research is descriptive-analytical in terms of type, fundamental in terms of purpose, and documentary in terms of method, and the information has been collected by referring to primary library sources. The results obtained from this research show that what is observed is not the pure state of the four elements and the element must be transparent; On this basis, not only earth, but also visible fire is not an element. Also, the meaning of the concept of &quot;element&quot; by the naturalists of the Islamic period is different from what is known as element today, hence there is a verbal similarity between the concept of element in the periodic table and the four elements and the meaning of these two, and they are not one.</span></div> عناصر؛ شیمی؛ پدیده‌‌های شیمیایی؛ رشته‌‌های علوم طبیعی؛ پدیده‌‌های فیزیکی Elements, Chemistry, Chemical phenomena, Natural science disciplines, Physical phenomena 187 194 http://jiitm.ir/browse.php?a_code=A-10-1-681&slc_lang=other&sid=1 Amirhossein Shahgoli امیرحسین شهگلی 100319475328460023698 100319475328460023698 No Faezeh Eskandari فائزه اسکندری f.eskandary@modares.ac.ir 100319475328460023699 100319475328460023699 Yes Mohammad Alizadeh Waqaslu محمد علیزاده وقاصلو 100319475328460023700 100319475328460023700 No