other مروری بر مداخلات مبتنی بر شواهد طب ایرانی در درمان سوءهاضمۀ عملکردی تخصصي Special مروري Review Article <div style="text-align: justify;"><span style="line-height:2;"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="AR-SA">سابقه و هدف</span></b><span lang="AR-SA">: سوءهاضمۀ عملکردی <span style="background:white">از اختلالات شایع دستگاه گوارش است</span> که با </span><span lang="FA">احساس ناراحتی و پری معده پس از</span> <span lang="AR-SA">صرف غذا مشخص می‌شود. اگرچه این اختلال تهدیدکنندۀ حیات نیست، به‌شدت بر کیفیت زندگی بیماران تأثیر می‌گذارد. مطالعۀ حاضر به بررسی مروری مداخلات مبتنی بر شواهد متخصصان طب ایرانی در درمان سوءهاضمۀ عملکردی می‌پردازد.</span></span></span><br> <span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="AR-SA">مواد و روش‌ها</span></b><span lang="AR-SA">: این مطالعۀ مروری سیستماتیک، در سال ۱۴۰۳ با جست‌وجو در پایگاه‌های اطلاعاتی </span>PubMed, Web of Sciences, Google Scholar<span lang="FA"> و نیز پایگاه‌های اطلاعاتی ایرانی شامل </span>SID <span lang="FA">و </span>Magiran<span lang="FA"> انجام شد. معیارهای ورود به مطالعه، مقالات کارآزمایی‌های بالینی</span> <span lang="AR-SA">ایرانی با موضوع سوءهاضمۀ عملکردی و طب مکمل بودند که از سال ۲۰۰۰ تا ۲۰۲۴ به زبان فارسی و انگلیسی منتشر شده بودند. عبارات جست‌وجو شامل کلمات کلیدی برای بیماری (</span>Dyspepsia, Functional dyspepsia, Helicobacter, Flatulence, Gastric pain, Fullness<span lang="AR-SA"> و معادل فارسی آن) و نوع مداخلات (</span>Herbal Medicine, Persian Medicine, Complementary Medicine, Iran<span lang="AR-SA">، داروی گیاهی، طب ایرانی و طب مکمل) بود. </span></span></span><br> <span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="AR-SA">یافته‌ها</span></b><span lang="AR-SA">: </span><span lang="FA">براساس یافته‌های مطالعۀ حاضر گیاهانی مانند زنیان، زیرۀ سیاه، کرفس، شوید، آویشن، مصطکی، فلفل و زنجبیل، پونه، شربت جلاب، گشنیز، آمله، گل سرخ، برگ ریحان، انیسون، سنبل‌الطیب، سیاه‌دانه، مرزه و بارهنگ ازجمله گیاهانی بودند که در مطالعات بالینی به تنهایی یا به‌صورت ترکیبی در بهبود علائم سوءهاضمۀ عملکردی مؤثرند. </span></span></span></span><br> <span style="font-size:10pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><v:shape filled="f" id="Text_x0020_Box_x0020_2" o:gfxdata="UEsDBBQABgAIAAAAIQC2gziS/gAAAOEBAAATAAAAW0NvbnRlbnRfVHlwZXNdLnhtbJSRQU7DMBBF 90jcwfIWJU67QAgl6YK0S0CoHGBkTxKLZGx5TGhvj5O2G0SRWNoz/78nu9wcxkFMGNg6quQqL6RA 0s5Y6ir5vt9lD1JwBDIwOMJKHpHlpr69KfdHjyxSmriSfYz+USnWPY7AufNIadK6MEJMx9ApD/oD OlTrorhX2lFEilmcO2RdNtjC5xDF9pCuTyYBB5bi6bQ4syoJ3g9WQ0ymaiLzg5KdCXlKLjvcW893 SUOqXwnz5DrgnHtJTxOsQfEKIT7DmDSUCaxw7Rqn8787ZsmRM9e2VmPeBN4uqYvTtW7jvijg9N/y JsXecLq0q+WD6m8AAAD//wMAUEsDBBQABgAIAAAAIQA4/SH/1gAAAJQBAAALAAAAX3JlbHMvLnJl bHOkkMFqwzAMhu+DvYPRfXGawxijTi+j0GvpHsDYimMaW0Yy2fr2M4PBMnrbUb/Q94l/f/hMi1qR JVI2sOt6UJgd+ZiDgffL8ekFlFSbvV0oo4EbChzGx4f9GRdb25HMsYhqlCwG5lrLq9biZkxWOiqY 22YiTra2kYMu1l1tQD30/bPm3wwYN0x18gb45AdQl1tp5j/sFB2T0FQ7R0nTNEV3j6o9feQzro1i OWA14Fm+Q8a1a8+Bvu/d/dMb2JY5uiPbhG/ktn4cqGU/er3pcvwCAAD//wMAUEsDBBQABgAIAAAA IQAUwSyVCQIAAPMDAAAOAAAAZHJzL2Uyb0RvYy54bWysU9tu2zAMfR+wfxD0vtjJkjUx4hRduw4D ugvQ7gMYWY6FSaImKbGzrx8lp2mwvQ3TgyCJ5CHPIbW+HoxmB+mDQlvz6aTkTFqBjbK7mn9/un+z 5CxEsA1otLLmRxn49eb1q3XvKjnDDnUjPSMQG6re1byL0VVFEUQnDYQJOmnJ2KI3EOnqd0XjoSd0 o4tZWb4revSN8yhkCPR6Nxr5JuO3rRTxa9sGGZmuOdUW8+7zvk17sVlDtfPgOiVOZcA/VGFAWUp6 hrqDCGzv1V9QRgmPAds4EWgKbFslZOZAbKblH2weO3AycyFxgjvLFP4frPhy+OaZamr+trzizIKh Jj3JIbL3OLBZ0qd3oSK3R0eOcaBn6nPmGtwDih+BWbztwO7kjffYdxIaqm+aIouL0BEnJJBt/xkb SgP7iBloaL1J4pEcjNCpT8dzb1Ipgh5XV8vpasGZINN8cUW9zxmgeg52PsSPEg1Lh5p7an0Gh8ND iKkYqJ5dUi6L90rr3H5tWU8JFrNFDriwGBVpOrUyNV+WaY3zkjh+sE0OjqD0eKYE2p5IJ54j4zhs B3JMSmyxORJ9j+MU0q+hQ4f+F2c9TWDNw889eMmZ/mRJwtV0Pk8jmy+ZMmf+0rK9tIAVBFXzyNl4 vI15zEeuNyR1q7IML5WcaqXJyuqcfkEa3ct79nr5q5vfAAAA//8DAFBLAwQUAAYACAAAACEAwOxp LN0AAAAJAQAADwAAAGRycy9kb3ducmV2LnhtbEyPQW/CMAyF75P2HyJP2m0kIEZp1xQhpl03jQES t9CYtlrjVE2g3b+fOW03P7+n58/5anStuGIfGk8aphMFAqn0tqFKw+7r7WkJIkRD1rSeUMMPBlgV 93e5yawf6BOv21gJLqGQGQ11jF0mZShrdCZMfIfE3tn3zkSWfSVtbwYud62cKbWQzjTEF2rT4abG 8nt7cRr27+fjYa4+qlf33A1+VJJcKrV+fBjXLyAijvEvDDd8RoeCmU7+QjaIlnUy46SGZJGCuPnJ lBcnHubLFGSRy/8fFL8AAAD//wMAUEsBAi0AFAAGAAgAAAAhALaDOJL+AAAA4QEAABMAAAAAAAAA AAAAAAAAAAAAAFtDb250ZW50X1R5cGVzXS54bWxQSwECLQAUAAYACAAAACEAOP0h/9YAAACUAQAA CwAAAAAAAAAAAAAAAAAvAQAAX3JlbHMvLnJlbHNQSwECLQAUAAYACAAAACEAFMEslQkCAADzAwAA DgAAAAAAAAAAAAAAAAAuAgAAZHJzL2Uyb0RvYy54bWxQSwECLQAUAAYACAAAACEAwOxpLN0AAAAJ AQAADwAAAAAAAAAAAAAAAABjBAAAZHJzL2Rvd25yZXYueG1sUEsFBgAAAAAEAAQA8wAAAG0FAAAA AA== " stroked="f" style="position:absolute; left:0; text-align:left; margin-left:-9px; margin-top:58px; width:85.45pt; height:31.6pt; z-index:251656704" type="#_x0000_t202"><span style="line-height:2;"> </span><v:textbox><span style="line-height:2;"> </span></v:textbox><span style="line-height:2;"> </span></v:shape></span></span></span></span><span style="line-height:2;"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="FA">نتیجه‌گیری: </span></b><span lang="FA">استفاده از گیاهان دارویی توصیه‌شده در طب ایرانی به تنهایی و یا همراه با داروهای طب نوین می‌تواند برای بهبود علائم سوءهاضمه در بیماران مبتلا مؤثر باشد و بی‌خطر در نظر گرفته شود. با وجود این، هنوز شواهد کافی برای اثبات اثرات درمانی این گیاهان ناکافی به‌نظر می‌رسد. توصیه می‌شود کارآزمایی‌های بالینی با کیفیت بالا و در مقیاس بزرگ با طراحی دقیق در این زمینه انجام شود.</span></span></span></span></div> <div style="text-align: justify;"><span style="line-height:2;"><b>Background and Purpose:</b> Functional dyspepsia is a common gastrointestinal disorder characterized by discomfort and fullness after eating, early satiety, epigastric pain, or burning. While not life-threatening, it significantly impacts the quality of life of patients. This study reviews evidence-based interventions by Persian Medicine specialists for treating functional dyspepsia.<br> <b>Materials and Methods:</b> This systematic review was conducted in 2024, searching PubMed, Web of Science, Google Scholar, and Iranian databases such as SID and Magiran. Inclusion criteria encompassed all Iranian clinical trial articles on functional dyspepsia and complementary medicine published in Persian and English from 2000 to 2024. Keywords included terms for the disease (dyspepsia, functional dyspepsia, Helicobacter, flatulence, gastric pain, fullness, epigastric pain, fullness after a meal) and types of interventions (herbal medicine, Persian medicine, complementary medicine, Iran, Iranian medicine) in English and Persian. Abstracts of all relevant titles were screened, and articles not meeting the inclusion criteria were excluded. Full texts of the remaining articles were then reviewed for necessary information.<br> <b>Results</b>: The findings indicate that several plants &mdash;such as Ajwain, Black Cumin, Celery, Dill, Thyme, Mastic, Pepper, Ginger, Oregano, Jollab syrup, Coriander, Amla, Rose, Basil leaves, Aniseed, Valerian, Black Seed, Savory, and Broadleaf Plantain seeds&mdash; were effective in alleviating functional dyspepsia symptoms either alone or in combination in clinical trials.<br> <b>Conclusion</b>: Medicinal plants recommended in Persian Medicine, whether used alone or alongside modern medicine, can effectively and safely improve dyspepsia symptoms. However, more high-quality, large-scale, and rigorously designed clinical trials are needed to establish definitive therapeutic effects.</span></div> طب ایرانی؛ سوءهاضمه؛ درمان‌‌های مکمل Persian Medicine, Dyspepsia, Complementary therapies 1 14 http://jiitm.ir/browse.php?a_code=A-10-1-667&slc_lang=other&sid=1 Shamim Shahrestani شمیم شهرستانی 100319475328460024490 100319475328460024490 No Mahdi Yousefi مهدی یوسفی 100319475328460024491 100319475328460024491 No Sajjad Sadeghi سجاد صادقی 100319475328460024492 100319475328460024492 No Ebrahim Khadem ابراهیم خادم 100319475328460024493 100319475328460024493 No Shaghayegh Shahrestani شقایق شهرستانی 100319475328460024494 100319475328460024494 No Fereshteh Ghorat فرشته قراط ghoratf@medsab.ac.ir 100319475328460024495 100319475328460024495 Yes