other مطالعۀ اتنوبوتانی گیاهان دارویی مؤثر بر سنگ کلیه: مطالعۀ موردی شهرستان ایلام، استان ایلام، ایران تخصصي Special اصيل پژوهشي Origianal Research <div style="text-align: justify;"><span style="line-height:2;"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="FA">سابقه و هدف:</span></b><span lang="FA"> اطلاعات مربوط به استفاده از گیاهان دارویی در طول سالیان متمادی از نسلی به نسل دیگر منتقل شده و شاخۀ مهمی به نام اتنوبوتانی یا گیاه‌&rlm;مردم‌نگاری را به&rlm;‌وجود آورده است. با توجه به اهمیت این موضوع، تاکنون پژوهشی به‌منظور بررسی اتنوبوتانی گیاهان دارویی مردمان بومی حوزۀ شهرستان ایلام برای شناسایی گیاهان دارویی مؤثر بر سنگ کلیه انجام نشده است.</span></span></span><br> <span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="FA">مواد و روش‌&rlm;ها:</span></b><span lang="FA"> مطالعۀ حاضر، مطالعۀ اتنوبوتانیکال مقطعی بین فروردین ۱۴۰۲ تا آبان‌ماه ۱۴۰۲ در شهر ایلام می‌باشد. جمع‌آوری اطلاعات درمانی سنتی در مورد گیاهان مؤثر بر سنگ کلیه (کلیه‌درد) توسط پرسش‌نامۀ اتنوبوتانیکال انجام شد و فرد پرسشگر، فرایند مصاحبه را با مراجعه به تک‌تک عطاری‌های سطح شهر ایلام انجام داد. برای تحلیل داده‌های حاصل از مصاحبه‌ها، از شاخص‌هایی نظیر شاخص گزارش استفاده (</span>UR<span lang="FA">) و شاخص کمّی فراوانی نسبی ثبت (</span>RFC<span lang="FA">) برای به&rlm;‌دست‌آوردن اطلاعات کمّی استفاده شد.</span></span></span><br> <span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="FA">یافته‌&rlm;ها</span></b><span lang="FA">: براساس نتایج به‌دست‌آمده ۵۲ درصد شرکت‌کنندگان در مطالعه، از عطاران مرد و ۴۸ درصد نیز از عطاران زن بودند. همچنین ۶۰ درصد عطاران دارای مدرک کارشناسی و ۶۰ درصد آنها کردزبان بودند. در شهر ایلام، ۱۶ گونۀ گیاهی از ۱۴ خانوادۀ گیاهی برای درمان درد کلیۀ ناشی از سنگ کلیه استفاده می‌شود. گیاهان دارویی یونجه، ذرت، خارشتر ایرانی، خارخاسک، ختمی سه‌رنگ، تنگرس، ازگیل ژاپنی، کنگر تماشایی، آوندول، سیاه‌دانه، هندوانۀ ابوجهل، مورتلخ، پیچک صحرایی، دم‌اسب پرشاخه، بومادران، آلبالوی دانه‌ریز، کاسنی، انجیر و گل میمونی بیابانی ازجمله مهم‌ترین گیاهان دارویی هستند که در دانش اتنوبوتانی شهر ایلام برای درمان سنگ کلیه استفاده می‌شوند.</span></span></span></span><br> <span style="font-size:10pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><v:shape filled="f" id="Text_x0020_Box_x0020_2" o:gfxdata="UEsDBBQABgAIAAAAIQC2gziS/gAAAOEBAAATAAAAW0NvbnRlbnRfVHlwZXNdLnhtbJSRQU7DMBBF 90jcwfIWJU67QAgl6YK0S0CoHGBkTxKLZGx5TGhvj5O2G0SRWNoz/78nu9wcxkFMGNg6quQqL6RA 0s5Y6ir5vt9lD1JwBDIwOMJKHpHlpr69KfdHjyxSmriSfYz+USnWPY7AufNIadK6MEJMx9ApD/oD OlTrorhX2lFEilmcO2RdNtjC5xDF9pCuTyYBB5bi6bQ4syoJ3g9WQ0ymaiLzg5KdCXlKLjvcW893 SUOqXwnz5DrgnHtJTxOsQfEKIT7DmDSUCaxw7Rqn8787ZsmRM9e2VmPeBN4uqYvTtW7jvijg9N/y JsXecLq0q+WD6m8AAAD//wMAUEsDBBQABgAIAAAAIQA4/SH/1gAAAJQBAAALAAAAX3JlbHMvLnJl bHOkkMFqwzAMhu+DvYPRfXGawxijTi+j0GvpHsDYimMaW0Yy2fr2M4PBMnrbUb/Q94l/f/hMi1qR JVI2sOt6UJgd+ZiDgffL8ekFlFSbvV0oo4EbChzGx4f9GRdb25HMsYhqlCwG5lrLq9biZkxWOiqY 22YiTra2kYMu1l1tQD30/bPm3wwYN0x18gb45AdQl1tp5j/sFB2T0FQ7R0nTNEV3j6o9feQzro1i OWA14Fm+Q8a1a8+Bvu/d/dMb2JY5uiPbhG/ktn4cqGU/er3pcvwCAAD//wMAUEsDBBQABgAIAAAA IQAUwSyVCQIAAPMDAAAOAAAAZHJzL2Uyb0RvYy54bWysU9tu2zAMfR+wfxD0vtjJkjUx4hRduw4D ugvQ7gMYWY6FSaImKbGzrx8lp2mwvQ3TgyCJ5CHPIbW+HoxmB+mDQlvz6aTkTFqBjbK7mn9/un+z 5CxEsA1otLLmRxn49eb1q3XvKjnDDnUjPSMQG6re1byL0VVFEUQnDYQJOmnJ2KI3EOnqd0XjoSd0 o4tZWb4revSN8yhkCPR6Nxr5JuO3rRTxa9sGGZmuOdUW8+7zvk17sVlDtfPgOiVOZcA/VGFAWUp6 hrqDCGzv1V9QRgmPAds4EWgKbFslZOZAbKblH2weO3AycyFxgjvLFP4frPhy+OaZamr+trzizIKh Jj3JIbL3OLBZ0qd3oSK3R0eOcaBn6nPmGtwDih+BWbztwO7kjffYdxIaqm+aIouL0BEnJJBt/xkb SgP7iBloaL1J4pEcjNCpT8dzb1Ipgh5XV8vpasGZINN8cUW9zxmgeg52PsSPEg1Lh5p7an0Gh8ND iKkYqJ5dUi6L90rr3H5tWU8JFrNFDriwGBVpOrUyNV+WaY3zkjh+sE0OjqD0eKYE2p5IJ54j4zhs B3JMSmyxORJ9j+MU0q+hQ4f+F2c9TWDNw889eMmZ/mRJwtV0Pk8jmy+ZMmf+0rK9tIAVBFXzyNl4 vI15zEeuNyR1q7IML5WcaqXJyuqcfkEa3ct79nr5q5vfAAAA//8DAFBLAwQUAAYACAAAACEAwOxp LN0AAAAJAQAADwAAAGRycy9kb3ducmV2LnhtbEyPQW/CMAyF75P2HyJP2m0kIEZp1xQhpl03jQES t9CYtlrjVE2g3b+fOW03P7+n58/5anStuGIfGk8aphMFAqn0tqFKw+7r7WkJIkRD1rSeUMMPBlgV 93e5yawf6BOv21gJLqGQGQ11jF0mZShrdCZMfIfE3tn3zkSWfSVtbwYud62cKbWQzjTEF2rT4abG 8nt7cRr27+fjYa4+qlf33A1+VJJcKrV+fBjXLyAijvEvDDd8RoeCmU7+QjaIlnUy46SGZJGCuPnJ lBcnHubLFGSRy/8fFL8AAAD//wMAUEsBAi0AFAAGAAgAAAAhALaDOJL+AAAA4QEAABMAAAAAAAAA AAAAAAAAAAAAAFtDb250ZW50X1R5cGVzXS54bWxQSwECLQAUAAYACAAAACEAOP0h/9YAAACUAQAA CwAAAAAAAAAAAAAAAAAvAQAAX3JlbHMvLnJlbHNQSwECLQAUAAYACAAAACEAFMEslQkCAADzAwAA DgAAAAAAAAAAAAAAAAAuAgAAZHJzL2Uyb0RvYy54bWxQSwECLQAUAAYACAAAACEAwOxpLN0AAAAJ AQAADwAAAAAAAAAAAAAAAABjBAAAZHJzL2Rvd25yZXYueG1sUEsFBgAAAAAEAAQA8wAAAG0FAAAA AA== " stroked="f" style="position:absolute; left:0; text-align:left; margin-left:-11px; margin-top:33px; width:85.45pt; height:31.6pt; z-index:251656704" type="#_x0000_t202"><span style="line-height:2;"> </span><v:textbox><span style="line-height:2;"> </span></v:textbox><span style="line-height:2;"> </span></v:shape></span></span></span></span><span style="line-height:2;"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="FA">نتیجه‌گیری:</span></b><span lang="FA"> اطلاعات حاصل از این تحقیق، علاوه بر زنده‌&rlm;نگه‌داشتن دانش قومی منطقه در زمینۀ گیاهان دارویی، می‌تواند راهگشای تحقیقات جدید در زمینۀ درمان سنگ کلیه با استفاده از گیاهان دارویی مورداشاره و تولید داروهای گیاهی مؤثر و ایمن برای سنگ کلیه باشد.</span></span></span></span></div> <div style="text-align: justify;"><span style="line-height:2;"><b><span lang="EN">Background and Purpose:</span></b><span lang="EN"> Information related to the use of medicinal plants has been passed down from one generation to another for many years, leading to the establishment of an important field called ethnobotany or herbal ethnography.</span> <span lang="EN">To date, no research has been conducted to investigate the ethnobotanical medicinal plants of the indigenous people of Ilam to identify medicinal plants effective on kidney stones. </span><br> <b><span lang="EN">Materials and Methods:</span></b><span lang="EN"> The current study is a cross-sectional ethnobotanical study between April 2023 and November 2023 in Ilam city.</span> <span lang="EN">Collection of traditional therapeutic information about plants effective on kidney stones (kidney pain) was conducted through an ethnobotanical questionnaire.</span> <span lang="EN">The individual conducting the inquiry personally carried out interviews by visiting each and every herbal store (Attari) in the city of Ilam. To analyze the data obtained from the interviews, indicators such as the usage report index (UR) and the quantitative index of the relative frequency of registration (RFC) were used to obtain quantitative information.</span><span dir="RTL" lang="AR-SA"><span style="line-height:115%"></span></span><br> <b><span lang="EN">Results:</span></b><span lang="EN"> According to the results, 52% of the participants in the study were male herbalistsand 48% were female.</span><span lang="EN"> Approximately, </span><span lang="EN">60% of the herbalists had a bachelor&#39;s degree, and 60% were Kurds.</span> <span lang="EN">In Ilam city, 16 plant species from 14 plant families are used to treat kidney pain caused by kidney stones.</span> <span lang="EN">Alfalfa, corn, Iranian scurvy, prickly pear, three-color marshmallow, tangerine, Japanese parsnip, spectacular artichoke, andole, black seed, Abu Jahl watermelon, murtlekh, desert ivy, two branched horses, yarrow, small-seeded cherry, chicory, fig and</span> <span lang="EN">Desert monkey flower is one of the most important medicinal plants that are used in the ethnobotany of Ilam city to treat kidney stones. </span><br> <b><span lang="EN">Conclusion:</span></b><span lang="EN"> The findings derived from this research not only preserve the ethnic knowledge related to medicinal plants in the region but also open avenues for further studies aimed at treating kidney stones with these identified plants, potentially leading to the development of effective and safe herbal remedies for this condition.</span></span></div> کلیه؛ بیماری‌‌های کلیه؛ گیاهان دارویی؛ گیاه‌‌شناسی بومی Kidney, Kidney diseases, Medicinal plants, Ethnobotany 15 26 http://jiitm.ir/browse.php?a_code=A-10-1-665&slc_lang=other&sid=1 Hori Ghaneialvar حوری قانعی الوار 100319475328460024473 100319475328460024473 No Hedayat Heydarizadeh هدایت حیدری‌‌زاده 100319475328460024474 100319475328460024474 No Damoun Razmjoue دامون رزمجویی 100319475328460024475 100319475328460024475 No Mahsoumeh Tahmasebi معصومه طهماسبی 100319475328460024476 100319475328460024476 No Naser Abbasi ناصر عباسی 100319475328460024477 100319475328460024477 No Mahmoud Bahmani محمود بهمنی bahmani-m@medilam.ac.ir 100319475328460024478 100319475328460024478 Yes