fa مروری بر گیاهان دارویی به‌منظور پیشگیری و درمان کاهش توانمندی شناختی براساس طب سنتی ایرانی تخصصي Special اصيل پژوهشي Origianal Research <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:14px;"><span style="font-family:Tahoma;"><strong><span style="color:black;">سابقه و هدف:</span></strong><span style="color:black;"> کاهش توانمندی شناختی یک وضعیت پاتولوژیک است که در آن زوال حافظه، تفکر و قضاوت رخ می</span><span style="color:black;">‌</span><span style="color:black;">دهد. این وضعیت را می</span><span style="color:black;">‌</span><span style="color:black;">توان از اصلی</span><span style="color:black;">‌</span><span style="color:black;">ترین نشانه</span><span style="color:black;">‌</span><span style="color:black;">های زوال عقل دانست. با توجه به ضعف درمان</span><span style="color:black;">‌</span><span style="color:black;">های موجود جهت کنترل کاهش شناختی، مطالعات بیشتر جهت یافتن رویکردهای درمانی مؤثرتر، لازم است. در طب سنتی ایران گیاهان دارویی مختلفی برای درمان کاهش شناختی پیشنهاد شده است. هدف مطالعۀ حاضر بررسی اثربخشی این گیاهان در طب سنتی و منابع پزشکی مدرن و یافتن مکانیسم</span><span style="color:black;">‌</span><span style="color:black;">های فارماکولوژیک دخیل در القای اثرات درمانی گیاهان دارویی سنتی در علائم ناشی از کاهش شناختی است.</span><br> <strong><span style="color:black;">مواد و روش</span></strong><strong><span style="color:black;">‌</span></strong><strong><span style="color:black;">ها:</span></strong><span style="color:black;"> در مطالعۀ حاضر ماهیت، علائم و همچنین علل بروز پدیدۀ کاهش توانمندی شناختی در طب سنتی و پزشکی مدرن موردبررسی قرار گرفت. گیاهان دارویی سنتی دارای اثرات درمانی، از کتب طب سنتی شامل <em>قانون</em> ابن</span><span style="color:black;">‌</span><span style="color:black;">سینا، <em>مخزن الادویه</em>، <em>قرابادین کبیر</em> و <em>ذخیرۀ خوارزمشاهی</em> جمع</span><span style="color:black;">‌</span><span style="color:black;">آوری شد. نام علمی و مکانیسم اثر هریک از این مفردات به</span><span style="color:black;">‌</span><span style="color:black;">وسیلۀ انطباق با منابع مدرن و سایت</span><span style="color:black;">‌</span><span style="color:black;">های </span><span style="color:black;">معتبر علمی از جمله </span><span dir="LTR"><span style="color:black;">Cochrane, PubMed</span></span><span style="color:black;"> و </span><span dir="LTR"><span style="color:black;">Scopus</span></span><span style="color:black;"> بررسی</span><span style="color:black;"> شد.</span><br> <strong><span style="color:black;">یافته</span></strong><strong><span style="color:black;">‌</span></strong><strong><span style="color:black;">ها:</span></strong><span style="color:black;"> براساس متون طب سنتی، کاهش حافظه و ناتوانی ذهنی از غلبه برودت و رطوبت در مغز پدید می</span><span style="color:black;">‌</span><span style="color:black;">آید؛ لذا گیاهان دارویی با طبیعت گرم و خشک می</span><span style="color:black;">‌</span><span style="color:black;">توانند در این بیماری اثربخش باشند. در این مطالعه برخی از گیاهان دارویی سنتی با تأثیر محافظتی یا درمانی بر روی آسیب</span><span style="color:black;">‌</span><span style="color:black;">های شناختی از جمله اسطوخودوس، املج، اهلیلج، بلادر، جعده و... ذکر شده</span><span style="color:black;">‌</span><span style="color:black;">اند.</span><br> <strong><span dir="RTL"><span style="color:black;">نتیجه</span></span><span dir="RTL"><span style="color:black;">‌</span></span><span dir="RTL"><span style="color:black;">گیری:</span></span></strong><span dir="RTL"><span style="color:black;"> ترکیبات طبیعی مورداستفاده در طب سنتی ایرانی در کنار ترکیبات فیتوشیمیایی استخراج</span></span><span dir="RTL"><span style="color:black;">‌</span></span><span dir="RTL"><span style="color:black;">شده از این داروها می</span></span><span dir="RTL"><span style="color:black;">‌</span></span><span dir="RTL"><span style="color:black;">توانند به</span></span><span dir="RTL"><span style="color:black;">‌</span></span><span dir="RTL"><span style="color:black;">عنوان الگویی برای طراحی داروهای جدید یا درمان مکمل داروهای رایج محسوب شوند. انجام مطالعات بالینی تکمیلی به</span></span><span dir="RTL"><span style="color:black;">‌</span></span><span dir="RTL"><span style="color:black;">منظور تأیید اثربخشی و ایمنی این داروها ضروری است.</span></span></span></span></div> <p><span style="font-family:Times New Roman;"><strong>Background and Purpose:</strong> Decreased cognitive ability is a pathological condition in which memory, thinking and judgment decline occur. This condition can be considered as one of the main signs of dementia. Given the weakness of existing therapies to control cognitive decline, further studies are needed to find more effective treatment approaches. In Traditional Persian Medicine (TPM), various medicinal plants have been suggested for treatment of cognitive decline. The aim of this study was to investigate the effectiveness of these plants from traditional medicine and modern medical sources and to find pharmacological mechanisms involved in inducing the therapeutic effects of traditional medicinal plants in symptoms of cognitive decline.<br> &nbsp;<br> <strong>Materials and Methods:</strong> In the present study, the nature, symptoms and also causes of cognitive decline in traditional medicine and modern medicine were investigated. Medicinal plants with therapeutic effects were collected from the books of traditional medicine including &ldquo;<em>Al-Qanun fi al-Tibb&rdquo;,</em> &ldquo;<em>Makhzan al-Adwiya</em>&rdquo;,<em> &ldquo;Qarabadin-i kabir&rdquo; </em>and &ldquo;<em>Zakhireye Khwarazmshahi&rdquo;</em>. The scientific name and mechanism of action of each were examined by referring to modern sources and authoritative scientific databases such as Cochrane, PubMed, and Scopus.<br> &nbsp;<br> <strong>Results</strong>: According to traditional medicine literature, memory loss and mental disability occur due to the dominance of cold and moisture in the brain; therefore, medicinal plants with warm and dry nature can be effective in this disease. In this study, several traditional medicinal plants with protective or therapeutic effect on cognitive impairments such as <em>Lavandula stoechas </em>L, <em>Phyllanthus emblica, Terminalia chebula</em> anacardium and etc. have been mentioned.<br> &nbsp;<br> <strong>Conclusion</strong>: Natural medicines used in TPM along with phytochemical compounds extracted from these drugs can be considered as a model for designing new drugs or complementary therapies alongside conventional drugs. Additional clinical studies are necessary to confirm the efficacy and safety of these medicinal plants.</span></p> کاهش توانمندی شناختی, بیماری آلزایمر, گیاهان دارویی, طب سنتی ایرانی Cognitive decline, Alzheimer disease, Medicinal plants, Traditional Persian Medicine 63 70 http://jiitm.ir/browse.php?a_code=A-10-1-561&slc_lang=fa&sid=1 Bayan Ghanbari بیان قنبری 100319475328460020115 100319475328460020115 No Mohammad Hosein Farzaei محمدحسین فرزایی mh_farzaei@kums.ac.ir 100319475328460020116 100319475328460020116 Yes