fa مروری بر علل آسیب‌شناسی سوء‌هاضمه از دیدگاه طب سنتی ایران و طب نوین تخصصي Special مروري Review Article <div style="text-align: justify;"><span style="font-family:Tahoma;"><span style="font-size:14px;"><strong>سابقه و هدف:</strong> سوءهاضمه شکایت شایعی است که علل زیادی مانند علل گوارشی و دارویی و ... می‌تواند مسبب آن باشد. در بیشتر بیماران مراجعه‌کننده با نشانه‌های مختلف سوء‌هاضمه، هیچ‌گونه اختلال ساختاری توجیه‌کننده علائم دیده نمی‌شود؛ به همین دلیل این اختلال در مطالعات نوین، سوءهاضمه عملکردی نامیده می‌شود. در طب ایرانی به اختلالات هضمی اهمیت فراوانی داده می‌شود. هدف این مطالعه، علت‌شناسی اختلالات هاضمه از منظر طب ایرانی است.<br> <strong>مواد و روش‌&rlm;ها:</strong> این تحقیق، یک بررسی متون است که حاصل جستجو در کتاب‌های معتبر طب سنتی ایران در محدوده زمانی هشتصد سال (از قرن چهارم تا قرن دوازدهم هجری قمری) است. در ابتدا مطالب مرتبط با اختلالات هاضمه با کلیدواژه‌های هضم و سوء‌هضم استخراج شد. سپس بعد از طبقه‌بندی اطلاعات و تحلیل محتوایی بین یافته‌های طب سنتی و مطالعات نوین، مقایسه و مطالعۀ تطبیقی انجام شد.<br> <strong>یافته‌ها: </strong>علل اختلالات هاضمه بر اساس طب سنتی ایران به علل داخل بدنی و خارج بدنی تقسیم می‌شود که با علل موجود در مطالعات جدید مشابهت زیادی دارد. در بررسی اشکال آسیب‌شناسی اختلالات هاضمه از منظر طب سنتی مشخص شد که اشکال مختلف این اختلالات شامل تأخیر حرکت معده، تسریعی، تشنجی و شکل ارتعاشی بافت معده است.<br> <strong>نتیجه‌گیری: </strong>علل سوء‌هاضمه در کتب طب سنتی به‌نحوی مورد تأیید مطالعات روز است. بررسی تطبیقی در مورد عوامل ایجادکنندۀ اختلالات هاضمه، نشان‌دهنده وسعت دانش و توجه به جنبه‌های مختلف سلامت انسان از دیدگاه طب سنتی ایران است. در این دیدگاه علل مختلف غذایی، روحی، روانی و عضوی می‌تواند سبب ایجاد این شکایت شایع شود.</span></span></div> <span style="font-family:Tahoma;"><strong>Background and Purpose:</strong> Dyspepsia is a common complaint. Many reasons can cause dyspepsia such as gastrointestinal disorders or drugs. Almost always, the disease is called Functional Dyspepsia (FD) in modern medicine, because no structural or organic disorder accompany with it. This study was designed to investigate pathophysiological reasons of dyspepsia in Persian Medicine.<br> &nbsp;<strong>Methods and Materials:</strong> This study was done by searching and evaluating valid books of 10th to 18th centuries. At first, chapters and paragraphs about dyspepsia were reviewed. Then, comparing Persian medicine content with modern medicine literature was done. Keywords of digestion and indigestion were used to search the chapters.<br> &nbsp;<strong>Results:</strong> Causes of dyspepsia in Persian medicine are classified into internal and external causes which are in concordance with modern medicine classification. Delayed gastric motility, accelerating, impulsive and vibratory forms are pathophysiological types of dyspepsia in Persian medicine.<br> <strong>&nbsp;Conclusion: </strong>All dyspepsia causes mentioned in Persian medicine books are also confirmed by findings of modern medicine. This indicates the vast knowledge and the comprehensive consideration devoted to all aspects of human health by Persian medicine practitioners. Persian medicine considers organic, dietary, and psychological reasons as causes for dyspepsia</span> سوء‌هاضمۀ عملکردی, طب نوین, طب سنتی ایران Dyspepsia, Modern Medicine, Persian Medicine 351 362 http://jiitm.ir/browse.php?a_code=A-10-1-516&slc_lang=fa&sid=1 Mahmoud Babaeian محمود بابائیان 100319475328460014752 100319475328460014752 No Mohsen Naseri محسن ناصری 100319475328460014753 100319475328460014753 No Peyman Adibi پیمان ادیبی 100319475328460014754 100319475328460014754 No Mohammad Mazaheri محمد مظاهری mazaherimohammad@med.mui.ac.ir 100319475328460014755 100319475328460014755 Yes