fa مروری بر ازشیرگرفتن کودکان از دیدگاه طب سنتی ایران در مقایسه با طب نوین تخصصي Special مروري Review Article <div style="text-align: justify;"><span style="font-family:Tahoma;"><span style="font-size:14px;"><strong><span style="letter-spacing:-.1pt;">سابقه و هدف</span>:</strong> از آنجایی که دوران شیردهی از اهمیت زیادی برخوردار است، مرحله ازشیرگرفتن کودک نیز جزو مراحل حساسی از زندگی مادر و کودک به&rlm;‌شمار می‌رود. بی‌توجهی به این مرحله از زندگی کودک می‌تواند تأثیرات عمیقی بر سلامت جسمی و روانی کودک و حتی مادر داشته باشد.<br> <strong>مواد و روش‌ها:</strong> این مطالعه به روش مروری-‌توصیفی انجام و مطالب مربوط به مرحله ازشیرگرفتن کودک در متون طب نیاکان بررسی شده است. به این منظور هفت کتاب از معتبرترین منابع مکتوب طبی نیاکان شامل <em>قانون</em> ابن‌سینا، <em>ذخیره خوارزمشاهی</em>، <em>کامل</em> <em>الصناعه</em>، <em>خلاصه</em> <em>الحکمه</em>، <em>الحاوی</em>، <em>اکسیر اعظم</em> و <em>مفرح</em> <em>القلوب</em> انتخاب شدند. کلیدواژه‌های پستان، ثدی، مرضعه، شیر مادر و فطام در منابع طب سنتی و&nbsp;کلیدواژه&rlm;های<span dir="LTR">Milk Production </span>، <span dir="LTR">Lactation</span>، <span dir="LTR">Weaning</span> ،<span dir="LTR">Breastfeeding</span> در پایگاه‌های اطلاعاتی علمی شامل &nbsp;<span dir="LTR">Google Scholar</span><span dir="LTR">,&nbsp;</span><span dir="LTR">PubMed</span>&nbsp;و&nbsp;<span dir="LTR">SID</span>&nbsp;به دو زبان فارسی و انگلیسی جست‌وجو و مطالب مربوط به&rlm;‌نحوه ازشیرگرفتن استخراج و جمع‌بندی شدند.<br> <strong>یافته‌ها:</strong> در متون طب سنتی ایران به مرحله ازشیرگرفتن کودک، &quot;فطام&quot; گفته می‌شود. حکمای طب ایرانی معتقد بودند بهترین زمان ازشیرگرفتن کودک از مادر، حدود یک سال و نُه ماه تا دو سالگی و بهترین فصل فطام، بهار و سپس پاییز است و ازشیرگرفتن در گرمای تابستان و سرمای زمستان را توصیه نمی‌کردند. به هنگام ازشیرگرفتن باید توجه کرد که کودک دچار کم‌آبی نشود؛ لذا توصیه به مصرف مقدار کافی مایعات از جمله آب خیار، دوغ و شیره خرفه می‌شود. همچنین تدابیر پیشگیری از گرمازدگی به همراه بستن حنا به کف دست، پا و سر توصیه می‌شود.<br> <strong>نتیجه‌گیری:</strong> مطالعه متون طب سنتی ایران و بهره‌گیری از مطالب توصیه شده حکما (البته پس از به‌روز رسانی مطالب) در کنار روش‌های امروزی شاید بتواند در مدیریت بهتر مرحله از شیرگیری کودک با کمترین آسیب روحی و جسمی و با توصیه‌های تخصصی برای هر فرد، متناسب با هر فصل، غذاهای مناسب و سایر توصیه‌های بی‌ضرر کمک‌کننده باشد.<br> &nbsp;</span></span></div> <span style="font-family:Tahoma;"><strong>Background and Purpose:</strong> In addition to breastfeeding, weaning is an important phase in the life of mother and child. Negligence during this stage could result in profound negative effects on the physical and mental health of the child and even the mother.<br> <strong>Methods and Materials:</strong> This was a descriptive review study. The content related to the infant weaning in the viewpoint of traditional Persian medicine manuscripts was studied. For this purpose, 7 books from the most prestigious sources of Persian medicine including<em> Exir Azam</em>, The Canon of Medicine, <em>Kholase al Hekm</em>a, <em>Mofarah al-Gholoob</em>, <em>Kamel al-Sanaah al-Tibbiyah</em>, <em>Al-Hawi fi al-Tibb</em>, and <em>Zakhire Kharazmshahi</em> were selected. Searching the traditional medicine sources was conducted using the keywords: breast, sodae, morzaeh, and breast milk. Moreover, the keywords of Milk Production, Lactation, Weaning, and Breastfeeding in both Persian and English languages were searched in the scientific databases including Google Scholar, Pubmed, and SID. The content related to the lactation and howness of weaning was extracted and summarized.<br> <strong>Results:</strong> In ancient medical texts of Iran, the weaning of the baby from mother has been reported. It was believed that the best duration for breastfeeding is about one year and nine months to two years of age. The best season for weaning is spring and then autumn. Weaning is not recommended during summer. Also, it should be noted that the child should not become dehydrated during the weaning. Accordingly, it is advisable to consume sufficient fluids including cucumber juice, buttermilk, and purslane extract as well as local application of henna on the palm and head as for the preventive of dehydration.<br> <strong>Conclusion:</strong> Studying traditional Persian medicine texts and using their recommendations (after updating them in the light of current methodologies) may help us for better management of the weaning process with the least physical and psychological consequences. These recommendations are harmless and specialized for each individual considering the seasons with their appropriate diet.</span> شیردهی, ازشیرگرفتن, فطام, طب سنتی ایرانی Breastfeeding, Weaning, Traditional Persian Medicine 341 350 http://jiitm.ir/browse.php?a_code=A-10-1-513&slc_lang=fa&sid=1 Hossein Hatami حسین حاتمی 100319475328460014949 100319475328460014949 No Omid Mozafari امید مظفری 100319475328460014950 100319475328460014950 No Somayeh Zakeri سمیه ذاکری 100319475328460014951 100319475328460014951 No Fatemeh Kolangi فاطمه کلنگی dr.kolangi@goums.ac.ir 100319475328460014952 100319475328460014952 Yes