fa بررسی آناتومی اعصاب مغزی از دیدگاه رازی و ابن‌سینا و مقایسۀ آن با طب نوین تخصصي Special مروري Review Article <div style="text-align: justify;"><span style="font-family:Tahoma;"><span style="font-size:14px;"><strong>سابقه و هدف:</strong> دستاوردهای مکاتب &rlm;پزشکی &rlm;نوین مانند سایر علوم، با مکاتب&rlm; گذشته این علم پیوند دارد. آگاهی از علوم&rlm; پایه این مکاتب لازمۀ شناخت صحیح و فهم دقیق آن‌هاست. شناخت آناتومی اعصاب&rlm; به‌عنوان بخشی از علوم پایه در طب سنتی ایران و نقش آن در ایجاد و درمان بیماری&rlm;‌ها دارای اهمیت زیادی است. در این پژوهش به بررسی آناتومی اعصاب جمجمه&rlm;‌ای از دیدگاه رازی و ابن‌&rlm;سینا و مقایسۀ آن با کتاب آناتومی&rlm; <em>گری</em> به‌عنوان یکی از کتاب‌های مرجع در علم آناتومی، پرداخته شده &rlm;است.<br> <strong>مواد و روش‌&rlm;ها:</strong> در این مطالعۀ تطبیقی، به بررسی آناتومی اعصاب&rlm; مغزی از نظر تعداد و عملکرد آن‌ها در کتب <em>المنصوری&rlm; فی &rlm;الطب </em>و<em> القانون&rlm; فی&rlm; الطب</em>، دو اثر مهم دوران تمدن اسلامی و مقایسه آن‌ها با کتاب آناتومی &rlm;<em>گری</em> پرداخته شده &rlm;است.<br> <strong>یافته&rlm;‌ها:</strong> از دیدگاه طب&rlm; نوین از جمله در کتاب آناتومی &rlm;<em>گری</em>، تعداد اعصاب مغزی دوازده جفت می&rlm;‌باشند؛ درحالی&rlm;‌که کتب فوق، این اعصاب را هفت جفت ذکر کرده&rlm;‌اند. در این پژوهش مشخص &rlm;شد زوج‌&rlm;های عصبی ابتدایی و انتهایی مغز از نظر نام‌گذاری و عملکرد تقریباً مشابه با طب &rlm;نوین هستند. اعصاب بخش میانی مغز درحالی&rlm;‌که عملکردی مشابه با عملکرد اعصاب میانی در طب&rlm; نوین دارند، اما بخش‌های مختلفی از یک زوج عصبی ممکن است با بخش‌هایی از چند زوج عصبی در طب&rlm; نوین مطابقت داشته &rlm;باشند.<br> <strong>نتیجه&rlm;‌گیری:</strong> نتایج حاصل از پژوهش فوق نشان &rlm;می&rlm;‌دهد از جمله عوامل تفاوت آناتومی &rlm;اعصاب &rlm;مغزی از دیدگاه رازی و ابن‌&rlm;سینا با آناتومی جدید، علاوه بر عدم بیان برخی از شاخه‌&rlm;های عصبی، نام‌گذاری چند شاخه عصبی به‌دلیل تقارب رویشگاه، تحت عنوان یک شاخه بوده &rlm;است؛ اما در بیان عملکرد این اعصاب، تقریباً به همۀ شاخه&rlm;&rlm;‌ها پرداخته شده&rlm; است. همچنین ابن&rlm;‌سینا در کتاب <em>قانون </em>به جزئیات بیشتری نسبت به کتاب <em>المنصوری</em> رازی در رابطه با آناتومی اعصاب مغزی اشاره کرده است.</span></span></div> <strong>Background and Purpose:</strong> The achievements of modern medical schools are linked to the past schools of this science. Understanding the basic sciences of these schools is essential for accurate understanding of them. Understanding the anatomy of the nerves as a part of these basic sciences in traditional Persian medicine and its role in the occurrence and treatment of the diseases is of great importance. In this study, we scrutinized the anatomy of the cranial nerves from Razi and Ibn Sina&#39;s point of view and compared it with <em>Gray&#39;s Anatomy</em>.<br> <strong>Methods and Materials:</strong> In this comparative study, we reviewed the anatomy of the cerebral nerves in terms of their number and function in <em>Al-Mansouri fi al-Tibb </em>and <em>Al-Qanun fī al- Tibb</em>, two important books of the Islamic civilization, and compared them with the book of<em> Gray&#39;s Anatomy</em>.<br> <strong>Results:</strong> From the viewpoint of modern medicine including <em>Grey&#39;s Anatomy</em>, the number of cranial nerves is twelve pairs, but in the abovementioned books, they are seven pairs. The primary and terminal nerves of the brain are almost similar in terms of naming and function to modern medicine. In the case of the Middle Brain Nerves, while the function of these nerves is similar to modern medicine, but different parts of one nerve may match different parts of several nerve pairs.<br> <strong>Conclusion:</strong> The reason for discrepancy with the new anatomy is the difference in the number of cranial nerves which is due to the lack of naming, and naming of some neural branches as one branch due to convergence of exit nerves. However, in describing the function of these nerves, almost all branches have been addressed. Ibn Sina also mentions more detail comparing to <em>Razi&#39;s Al-Mansouri </em>book on the cranial nerves. اعصاب مغزی, طب سنتی‌ ایران, تاریخ ‌پزشکی, تشریح Cranial Nerves, Traditional Persian Medicine, History of Medicine, Anatomy 249 260 http://jiitm.ir/browse.php?a_code=A-10-1-509&slc_lang=fa&sid=1 Fatemeh Sharifian Motlagh فاطمه شریفیان مطلق 100319475328460014445 100319475328460014445 No Hasan Namdar حسن نامدار h.namdar@shahed.ac.ir 100319475328460014446 100319475328460014446 Yes