fa دانش سنتی استفاده از گیاهان دارویی بومی (دهستان چوپانان در شمال شهرستان نایین) تخصصي Special مروري Review Article <div style="text-align: justify;"><span style="font-family:Tahoma;"><span style="font-size:14px;"><strong>سابقه و هدف:</strong> استفاده از دانش سنتی گذشتگان در استفاده از گیاهان از روش‌های شناسایی خواص گیاهان است از آنجایی که دانش سنتی با از دست رفتن آگاهان محلی در حال فراموشی است، تحقیق حاضر با هدف ثبت دانش سنتی مردم دهستان چوپانان در استفاده از گیاهان دارویی بومی انجام شد.<br> <strong>مواد و روش &rlm;ها:</strong> اطلاعات گیاه&rlm; مردم‌نگاری از رویش‌های طبیعی منطقه با استفاده از مشاهده مشارکتی، مصاحبۀ نیمه&rlm; ساختاریافته و مصاحبه باز با ۱۱۴ اطلاع‌رسان به‌دست آمد. برای تجزیه ‌و تحلیل داده‌ها از طبقه‌بندی استفاده شد. همچنین شاخص‌های توافق اطلاع‌رسانان (ICF)، اهمیت فرهنگی (CI)، فراوانی نسبی نقل قول (RFC) و ارزش استفاده (UV) امکان گزارش کمّی استفاده از گونه‌های گیاهی را ممکن کردند.<br> <strong>یافته‌ها:</strong> در منطقه مورد مطالعه ۱۱۴ گونه گیاهی در ۳۶ خانواده ثبت شدند که در ۱۳ طبقه استفاده‌های دارویی، خوراکی، سمی، ابزاری، صنایع دستی، ساختمانی، علوفه‌ای، سوخت، زینتی، آرایشی و بهداشتی، مذهبی، آفت‌کش و سایر، مورد استفاده قرار می‌گرفتند. گیاهان متعلق به تیره‌های Asteraceae و Chenopodiaceae بیشترین کاربرد را در منطقه داشتند. بیشترین توافق اطلاع‌رسانان (ICF) در طبقه بیماری‌های غدد درون‌ریز و متابولیک بود. مهم‌ترین گیاهان دارویی منطقه شامل گونه‌های تنگرس، آویشن، قدومه، کاکوتی، بادام‌کوهی، تخم شربتی و آنغوزه بودند.<br> <strong>نتیجه‌گیری:</strong> یافته‌های پژوهش نشان‌دهنده غنای دانش بومی و شاخص‌های گیاه &rlm;مردم‌شناسی، نشان‌دهنده اهمیت گونه‌های گیاهی و به اشتراک گذاشتن دانش معالجه با گیاهان در بین مردم محلی است. آن‌ها با توافق بیشتری از گیاهان برای درمان ناراحتی‌های گوارشی استفاده می‌کنند. همچنین معیارهای ایشان از بیماری‌ها و تسکین و درمان آن‌ها با گیاهان، متنوع و یکی از مهم&rlm;ترین آن‌ها طبع گیاهان است. پژوهش‌های بیشتری برای شناسایی این جنبه از خواص گیاهان در داروشناسی بومی و درمان بیماری‌ها لازم است.</span></span></div> <p style="text-align: justify;"></p> <div style="text-align: justify;"><span style="font-family:Tahoma;"><strong>Background and Purpos</strong>e: The use of traditional knowledge in the use of plants is a way of identifying plants and their properties which can be suitable in new drugs&rsquo; formulation. Since traditional knowledge is being eroded with the loss of local informants, the study presents local communities&rsquo; traditional knowledge of wild plants in Chupanan rural district, Isfahan Province, Iran.<br> <strong>Methods and Material</strong>s: The ethnobotanical information from the region&#39; wild vegetation was obtained through participatory observation, semi-structured and open interviews with 114 informants. Classification was used to analyze the data. Indicators of Informants Consensus Factor (ICF), Cultural Importance (CI), Relative Frequency of Citation (RFC), and Use Value (UV) were also used to quantitatively analyze the plant species uses and importance.<br> <strong>Results:</strong> A total number of 114 plant species were recorded in 36 families. They were categorized in 13 classes including medicinal, food, toxic, instrumental, handicraft, construction, forage, fuel, washing, ornamental, religious, pesticide, and others. The plants of Asteraceae and Chenopodiaceae families were most used in the region. The highest level of informant consensus factor (ICF) was in the class of endocrine and metabolic diseases that were treated or alleviated using plants. The most important medicinal plants in the region were <em>Amygdalus lycioides, Zataria multiflora </em>Bois<em>s, Teucrium polium, Alyssum meniocoides </em>Boiss<em>., Ziziphora tenuior, Echinops ilicifolius </em>Bunge<em>, Amygdalus scoparia </em>Spach and <em>Ferula assafoetida</em> which had the highest CI and RFC among the medicinal plants in the region.<br> <strong>Conclusion:</strong> Findings showed the richness of indigenous knowledge and ethnological indices indicate the relationship between the importance of plant species and sharing of medical knowledge with plants among local people. They are more likely to use herbs to treat digestive disorders. One of the most important properties of wild plants is the nature of plants. Further research is needed to identify this aspect of plants&rsquo; properties in ethnopharmacology and disease treatment.</span></div> گیاه مردم‌نگاری, داروشناسی بومی, دانش اکولوژیک سنّتی, دانش بومی, نایین Ethnobotany, Ethnopharmacology, Traditional Ecological Knowledge, Indigenous Knowledge, Naein 157 184 http://jiitm.ir/browse.php?a_code=A-10-1-492&slc_lang=fa&sid=1 Sayed Mahmood Tabatabaei سید محمود طباطبایی 100319475328460014282 100319475328460014282 No Mohammad Avatefi Hemmat محمد عواطفی همت 100319475328460014283 100319475328460014283 No Sayed Gholamali Jalali سید غلامعلی جلالی 100319475328460014284 100319475328460014284 No Gholamreza Amin غلامرضا امین amin@tums.ac.ir 100319475328460014285 100319475328460014285 Yes