fa بررسی و اولویت بندی داروهای مفرده مؤثر در ترک اعتیاد به تریاک در منابع منتخب طب سنتی ایرانی تخصصي Special مروري Review Article <div style="text-align: justify;"><span style="font-family:Tahoma;"><span style="font-size:14px;"><strong>سابقه و هدف:</strong> طب سنتی ایران، مجموعه‌ ای از علوم نظری و عملی است که در تشخیص طبی، پیشگیری و درمان بیماری‌های جسمی، ذهنی یا ناهنجاری‌های اجتماعی به‌کار می‌رود. طب سنتی ایران راه حل بعضی از بیماری‌هایی که طب نوین در برخورد با آن‌ها ناتوان بوده را دارد. کشف داروی جدید، همواره فرآیندی پرهزینه و زمان‌بر بوده است، لذا استفاده از تجارب طب سنتی ایرانی، احتمال کشف داروهای جدید را افزایش می‌دهد. مسئله وابستگی به اپیوئیدها و سوء‌مصرف آن‌ها، یکی از مهم‌ترین مشکلات سیستم‌های بهداشتی و درمانی دنیا تلقی می‌شود. در ایران نیز شایع&rlm;ترین مورد سوء‌مصرف و وابستگی، مربوط به تریاک و مشتقات آن است. باتوجه به عدم دسترسی به درمان مؤثر وکم‌عارضه برای درمان اعتیاد به تریاک، می‌توان از روش‌های مختلف طب سنتی جهت ترک اعتیاد بهره گرفت. در این راستا مفردات دارویی بسیاری در کتب طب سنتی ایرانی برای درمان اعتیاد به تریاک وجود دارند که در این مقاله به آنها اشاره شده است.<br> <strong>مواد و روش‌ها:</strong> تحقیق حاضر، یک مطالعه کتابخانه &rlm;ا‌ی بر اساس بررسی متون طب سنتی ایرانی است. در این مطالعه مفردات دارویی مؤثر در درمان اعتیاد، در شش کتاب مرجع و معتبر طب سنتی (<em>رساله افیونیه</em>، <em>مخزن ‌الادویه</em>، <em>قرابادین کبیر</em>، <em>رسالۀ بیخ چین</em>ی، <em>خلاصه ‌التجارب</em>، <em>تحفه ‌المؤمنین</em>) بررسی شده است. مراحل انجام تحقیق شامل: یافتن کلیدواژه‌ها، جستجو در منابع، تهیه لیست واحد، یافتن مترادفات، جمع‌بندی، نمره‌دهی، اولویت‌بندی بوده و ۲۹ مفردۀ دارویی (تک دارو) در درمان اعتیاد یافت شد. بر اساس توصیف هر مفرده و تأیید و تکرار آن در کتاب‌های مرجع ۵ مفرده بالاترین امتیاز را کسب کردند.<br> <strong>یافته‌ها:</strong> ۲۹ مفرده از منشأ متفاوت طبیعی گیاهی و حیوانی هستند. بر اساس نمرات به‌دست‌آمده در جدول مفردات به‌ترتیب بیخ چینی، جدوار، جندبیدستر، بزرالبنج و حلتیت بالاترین امتیاز را کسب کردند.<br> <strong>نتیجه‌گیری:</strong> لیست مفردات دارویی حاصل‌شده در این مطالعه می &rlm;تواند مبنای انجام مطالعات پایه و بالینی برای طراحی و ساخت داروهای جدید مؤثر در ترک اعتیاد به تریاک قرار گیرد.</span></span></div> <span style="font-family:Tahoma;"><strong>Background and purpose:</strong> Traditional Persian medicine is a collection of theoretical and practical sciences that are used in diagnosis, prevention, and treatment of physical, mental or social disorders. It has the solution to some of the diseases that modern medicine is incapable of dealing with. The search for and discovering a new drug has always been costly and time-consuming. Therefore, the use of traditional Persian medicine experiences increases the likelihood of discovering new drugs and reduces the cost of research. The problem of opioid dependence and abuse is one of the most important problems in the world&#39;s health systems. In Iran, the most common abuse and dependence is related to opium and its derivatives. Considering that the treatment of opioid addiction has not been achieved so far, it is possible to use different methods of traditional medicine to cure addiction. In this regard, there are many drugs in traditional Persian medicine books for the treatment of opium addiction, which are mentioned in this article.<br> <strong>Methods and Materials:</strong> This is a library study based on the review of traditional Iranian texts. In this study, effective drugs for addiction treatment in six authoritative reference books of traditional medicine (<em>Resaleh Afyunyeh, Makhzan al-Advieh, Qarabadyn-e Kabir, Resaleh Bikh-e Chini, Kholasat al-Tajareb, Tohfat al-Momenin</em>) have been searched. The research steps included finding keywords, searching in the sources, generating unit lists, finding synonyms, and finally, summarizing, scoring, and prioritizing 29 mufradah drug (single drug) treatments for addiction.<br> <strong>Results: </strong>The 29 mufradah were derived from different natural plant and animal origin. Based on the scores obtained in the table, the results of the <em>Smilax glabra </em>L., Curcuma <em>zedoaria</em>, Castoreum, <em>Hyoscyamus Niger</em> and Ferula <em>assafoetida</em> earned the highest score.<br> <strong>Conclusion:</strong> The list of drugs collected in this study can be based in basic and clinical studies to design and manufacture new effective drugs in treating opium addiction.</span> مفردات دارویی, ترک اعتیاد, تریاک, طب سنتی ایرانی Mufradah Drugs, Opium Addiction, Traditional Persian Medicine 147 156 http://jiitm.ir/browse.php?a_code=A-10-1-490&slc_lang=fa&sid=1 Shabnam Khatami شبنم خاتمی 100319475328460014276 100319475328460014276 No Mohsen Naseri محسن ناصری 100319475328460014277 100319475328460014277 No Seyyed Abdolali Moosavizadeh سید عبدالعلی موسوی زاده 100319475328460014278 100319475328460014278 No Farzaneh Ghaffari فرزانه غفاری 100319475328460014279 100319475328460014279 No Zahra Baha'addin زهرا بهاءالدین 100319475328460014280 100319475328460014280 No Niki Vakili Zahir نیکی وکیلی ظهیر niki_vakili@yahoo.com 100319475328460014281 100319475328460014281 Yes