fa مطالعۀ اتنوبوتانی و مصارف سنتی برخی گیاهان دارویی شهرستان خاش تخصصي Special اصيل پژوهشي Origianal Research <br> <span style="font-family:Tahoma;"><span style="font-size:14px;"><strong>سابقه و هدف: </strong>اتنوبوتانی ابزاری نیرومند جهت کسب اطلاعات بسیار باارزش از گیاهان دارویی به‌کار برده شده در فرهنگ‌های گوناگون است که زمینه را برای کشف داروهای جدید فراهم می&shy;‌سازد. هدف از این پژوهش شناخت گیاهان دارویی است که در منطقۀ خاش کاربرد سنتی دارند.<br> <strong>مواد و روش‌&shy;ها: </strong><span style="color:black;">این مطالعۀ مقطعی در دو روستای &laquo;ایرندگان&raquo; و &laquo;کارواندر&raquo; واقع در جنوب شهرستان خاش در بهار سال ۹۶، با استفاده از پیمایش‌&shy;های صحرایی، مطالعۀ باور&shy;ها، اطلاعات مردمی و مطالعات اسنادی، شناسایی، دسته&shy;‌بندی و معرفی گیاهان دارویی انجام شد. ابتدا</span> لیست فلورستیک گونه‌&shy;های منطقۀ تحت مطالعه از ادارۀ منابع طبیعی شهرستان خاش تهیه و با توجه به آن گونه&shy;‌های دارویی بومی منطقه مشخص شد. برای هر گونه نام علمی، نام محلی، اندام مورد استفاده، خاصیت درمانی رایج، نحوۀ استفادۀ دارو از طریق پرسش‌نامه و مصاحبه با افراد محلی معلوم شد.<br> <strong>یافته&shy;‌ها:</strong> به‌طور کلی ۲۲ گونۀ گیاه دارویی در منطقۀ خاش مربوط به ۱۴ خانواده شناسایی شد. شایع<span dir="LTR">&lrm;</span>ترین کاربرد دارویی گیاهان به‌ ترتیب برای مشکلات گوارشی، درد مفاصل، امراض زنانه و بیماری&shy;‌های عفونی بود. مردم منطقه به ‌صورت ویژه گیاهان مختلف نظیر گز، درمنه، پنیرباد و مواردی از این دست را با هم ترکیب و می&shy;‌سوزاندند. خاکستر و دود ناشی از این گیاهان را به‌عنوان یک مسکّن خوب و قوی جهت تسکین درد مفاصل استفاده می&shy;‌کردند.<br> <strong>نتیجه&shy;‌گیری: </strong>تنوع گسترده‌ای از گیاهان دارویی در منطقۀ خاش وجود دارد که مردم خاش شماری از گیاهان را برای درمان بیماری<span dir="LTR">&shy;</span>هایی به‌کار می&shy;‌برند که ویژۀ این منطقه است. پژوهش پیرامون این گیاهان دارویی می&shy;‌تواند آغازگر راهی برای کشف داروهای جدید در عرصۀ درمان باشد.</span></span> <span style="font-family:Tahoma;"><strong>Background and purpose:</strong> Ethnobotany is a powerful tool for obtaining valuable information about the medicinal plants used in various cultures which provides the ground for discovering new drugs. The purpose of this research was to identify medicinal plants which have traditional uses in the Khash city.<br> <strong>Methods and Materials:</strong> The study was carried out in two villages of Irrandegan and Karavandar in the south of Khash city using field surveys, studying beliefs and popular information, documentary studies, identifying, categorizing and introducing medicinal plants. At first, the floristic list was prepared from the Khash natural resources office. According to the list, the native medicinal species of the region was determined. For each herbal medicine, we determined the scientific name, the local name, and the used parts. In addition, the common therapeutic properties were identified through questionnaires and interviews with local people.<br> <strong>Results: </strong>In general, 22 species of medicinal plants were identified in 14 families in Khash region. The most commonly medicinal application of plants was for digestive problems, joint pain, female&rsquo;s illnesses, and infectious diseases, respectively. The people of the region combine and burn the plants specially Tamarix, Artemisia, and Withania. Ash and smoke which driven from these plants are used as a strong substance to relieve joint pain.<br> <strong>Conclusion:</strong> There is a wide variety of medicinal plants in the Khash area. People use a number of herbs to treat diseases that are special to this region. Research on these medicinal plants could pave the way to discover new drugs.</span> اتنوبوتانی, خاش, گیاهان دارویی, مصارف سنتی Ethnobotany, Medicinal plants, Traditional uses, Kash 361 371 http://jiitm.ir/browse.php?a_code=A-10-1-473&slc_lang=fa&sid=1 Mahla Mirshekar مهلا میرشکار Mahla.mirshekar@uoz.ac.ir 100319475328460018377 100319475328460018377 Yes Mahdieh Ebrahimi مهدیه ابراهیمی 100319475328460018378 100319475328460018378 No Majid Ajorlo مجید آجورلو 100319475328460018379 100319475328460018379 No