fa ارتباط دانش‌های طب ایرانی و فلاحت در کتاب «الشامل فی الصناعه الطبیه» ابن‌نفیس قرشی (با بررسی موردی شناخت خاک و اصلاح آن) تخصصي Special اصيل پژوهشي Origianal Research <h4 dir="RTL" style="margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; direction: rtl; unicode-bidi: embed;"><span style="font-family:Tahoma;"><span style="font-size:14px;"><strong>سابقه و هدف:</strong> <span style="font-weight: normal;">طب و فلاحت از فروعات دانش طبیعیات‌اند و این خاستگاه مشترک سبب شده تا مبانی و روش‌های کلی حاکم بر آن‌ها یکسان باشد. این پژوهش در پی شناخت اندیشۀ گذشتگان دربارۀ انواع خاک و روش‌های اصلاح آن و چگونگی ارتباط دانش‌های طب و فلاحت در موضوع اصلاح خاک است.</span></span></span></h4> <h5 dir="RTL" style="margin-bottom:.0001pt;text-align:justify;direction:rtl;unicode-bidi:embed;"><span style="font-family:Tahoma;"><span style="font-size:14px;"><span style="font-weight: normal;"><strong>مواد و روش‌ها: </strong>این نوشتار پژوهشی کتابخانه&rlm;‌ای است که منبع آن، یکی از بخش‌های تازه‌یاب کتاب <em>الشامل فی الصناعه الطبیه</em> قرشی است. در تجزیه و تحلیل اطلاعات از روش آنالیز محتوا و استخراج جان‌مایۀ موجود در نمونه‌های مشابه استفاده شده و سپس قواعد و اصول کلی حاکم بر بحث گرد آمده است.</span><br> <strong>یافته‌ها:</strong><span style="font-weight: normal;"><strong> </strong>طبیعت خاک سرد و خشک است و برای اینکه مناسب کشاورزی باشد نیازمند نور خورشید و آب است تا سردی و خشکی آن تعدیل شود. در خاک‌هایی که از نور کافی و آب لازم به‌&rlm;طور طبیعی بهره ندارند، لازم است از روش‌های مصنوعی مانند کوددهی، آبیاری و شخم‌&rlm;زدن استفاده کرد. از این رو، شناخت انواع خاک و اینکه هر یک مناسب با کدام گیاه است و برای آماده‌سازی آن از چه روش‌هایی باید سود برد، اهمیت فراوان دارد</span>.<br> <strong>نتیجه&rlm;‌گیری:</strong> <span style="font-weight: normal;">با بررسی موردی شناخت خاک و اصلاح آن از نظر قرشی، نحوۀ ارتباط دو دانش پزشکی و کشاورزی دانسته می‌شود. این ارتباط در اشتراک فایده و هدف و برخی اصطلاحات کلیدی این دانش‌هاست؛ به‌گونه‌ای که اگر هدف و فایدۀ علم طب را حفظ صحت و درمان بیماری بدانیم، فایدۀ علم فلاحت نیز حفظ نبات و دفع آفات نباتی خواهد بود. برخی روش‌ها و مباحث مشترک نیز در هر دو دانش به چشم می‌خورد. برای نمونه، اطبا سردی و خشکی را با گرمی و تری اصلاح و درمان می‌کنند. همین روش در اصلاح سردی و خشکی زمین با روش‌های اصلاح مصنوعی نیز دیده می‌شود.</span></span></span></h5> <div style="text-align: justify;"><span style="font-family:Tahoma;"><strong>Background and purpose:</strong> Medicine and agriculture are branches of &quot;Tabiyat&quot; (physic), and this common root causes their basic principles and methods to be the same. This research is aimed at understanding the ideas of the past on the types of soil and its modification methods and the relationship between the knowledge of medicine and agriculture in the field of soil reform.<br> <strong>Methods and Materials:</strong> This is a qualitative research paper, the source of which is one of the newest parts of the book of &quot;<em>Al-Shamel fi al-Sana&#39;at al-Tabiya of Ibn Nafis Qarashi</em>&quot;. In the analysis of information, content analysis and extraction of materials in similar instances have been used. Then the rules and general principles governing the discussion have been gathered.<br> <strong>Results:</strong> The temperament (mizaj) of the soil is cold and dry, and it needs sunlight and water to be suitable for farming so that its cold and dry nature is balanced. In soils that lack adequate light and water naturally, it is necessary to use artificial methods such as fertilization, irrigation, and plowing. Hence, identification of soil types and their suitability with plant type and methods used to prepare it is important.<br> Conclusion: By investigating the case of soil recognition and its modification, according to Qarashi, the relationship between the two medical and agricultural knowledge is known.This connection is in the sharing of the benefit and the purpose and some key terms of these sciences, so that if the purpose and usefulness of the science of medicine is to preserve the health and treatment of the disease, the benefit of agricultural science will be to preserve the plant and to dispose of plant pests. Some common approaches and topics are also found in both knowledge. For example, physicians modify and treat cold and dry temperaments using heat and moisture. The same method is also used to correct the coldness and dryness of the earth by artificial modification methods.</span></div> ابن‌نفیس قرشی, طب سنتی ایران, فلاحت, خاک, الشامل Ibn-e Nafis Qarshi, Persian Medicine, Agriculture, Soil 333 346 http://jiitm.ir/browse.php?a_code=A-10-1-469&slc_lang=fa&sid=1 Mohsen Baghbani محسن باغبانی Baghbani.mohsen@gmail.com 100319475328460018387 100319475328460018387 Yes Hasan Komar حسن کمار 100319475328460018388 100319475328460018388 No Maryam khayatkashani مریم خیاط کاشانی 100319475328460018389 100319475328460018389 No