سابقه و هدف: برخی از آسیبها به ماهیت رشته ورزشی و عوامل محیطی و بعضی از آنها ریشه در وجود ورزشکار دارند. در این میان طبیعت یا مزاج ورزشکار به عنوان یک عامل احتمالی در آسیب تاکنون مورد توجه قرار نگرفته است. مزاج در طب سنتی ایران مفهوم کلیدی در تعریف سلامتی و بیماری انسان دارد. از اینرو، هدف از پژوهش حاضر مطالعه رابطه بین میزان شیوع آسیبهای ورزشی و مزاج ورزشکاران از دیدگاه طب سنتی ایرانی در ورزشهای سنگین و سبک است.
مواد و روشها: تعداد ۲۴۰ ورزشکار مرد با دامنه ی سنی۹/۶±۲۷/۴ و سابقه فعالیت بدنی ۳/۷±۶/۸ در رشتههای ورزشی سبک(۱۳۰ نفر) و سنگین(۱۱۰ نفر) به صورت تصادفی انتخاب شدند. برای تشخیص مزاج از پرسشنامه تعیین گرمی و سردی مزاج و برای ارزیابی میزان شیوع و شدت آسیبهای ورزشی از فرم گزارش آسیب ورزشکاران استفاده شد. جهت بررسی ارتباط بین متغیرهای کیفی از آزمون خی دو و فیشر و متغیرهای کمی از آزمون کروسکال والیس استفاده شد. سطح معنی داری۰۵/۰ ≥pدر نظر گرفته شد.
یافتهها: نتایج پزوهش نشان داد ۶۳/۸ درصد ورزشکاران دارای مزاج گرم و تر ، ۱/۷ درصد ورزشکاران دارای مزاج سرد و تر ، ۱۶/۲ درصد ورزشکاران دارای مزاج گرم وخشک و ۱۸/۳ درصد ورزشکاران شرکت کننده درتحقیق دارای مزاج سرد وخشک بودند. آسیبهای (عضلانی، مفصلی، اسکلتی، پوستی) در ورزشهای سنگین بیشتر از ورزشهای سبک و افراد دارای مزاج گرم و تر بیشترین مقدار آسیبها و افراد دارای سرد و تر کمترین میزان آسیبها را داشتند. همچنین نتایج تحقیق نشان داد هیچگونه ارتباط معناداری بین میزان شیوع آسیبهای ورزشی و مزاج ورزشکاران وجود ندارد(۰۵/۰ ≤p)
نتیجه گیری: با توجه به خصوصیات و ویژگیهای مزاجی افراد، افراد گرم مزاج تمایل بیشتری برای شرکت در فعالیتهای ورزشی و بالطبع عواقب و آسیبهای بیشتری نسبت به گروه دیگر دارند و افراد سرد مزاج هم با توجه به ویژگیهای مزاجی شان مانند: سست و بی اراده و بی قید بودن تمایل کمتری برای شرکت در فعالیتهای ورزشی و بالطبع آسیبهای ورزشی کمتر هستند.