شیوع بیماریهای همه گیر در یزد قدمتی دیرینه دارد. رویکرد این پژوهش به این بیماری ها، مبتنی بر گزارش آن در یزد، براساس منابع عمومی و محلی عصر قاجار است. شیوع بیماری های همه گیر در یزد، که تأثیر مستقیم بر زندگی اجتماعی و اقتصادی بهخصوص طبقات فرودست جامعه داشته، بیشتر بهدلیل اوضاع اسفناک اقتصادی، اجتماعی و بهداشتی جامعه بوده است. این پژوهش میکوشد تا به پرسشهای ذیل پاسخ گوید: در بازۀ زمانی موردپژوهش، چه عواملی در شیوع بیماریهای همه گیر در یزد تاًثیرگذار بودهاند؟ شیوعبیماریهای همه گیر در یزد چه تبعاتی در حوزههای اجتماعی و اقتصادی بههمراه داشته است؟. این پژوهش به شیوۀ توصیفیـتحلیلی و بر پایۀ مطالعۀ کتابخانه ای با مراجعه به منابع دستاول درصدد است تا با بررسی گزارش این منابع در زمینۀ شیوع بیماری های همه گیر، به چگونگی و چرایی شیوع این بیماری ها در یزد در این دوره توجه کند. یافته ها نشان می دهد که در دورۀ قاجار، شیوع بیماری های همه گیر در یزد ارتباط مستقیمی با وضعیت سیاسی و اقتصادی و اجتماعی عصر خود داشته است. از این رو هر زمان اوضاع سیاسی داخلی و خارجی رو به تنش میرفت، بر تنگنای اقتصادی و اجتماعی مردم افزوده میشد و زمانی که این تنگناها با رعایتنشدن بهداشت همراه می شدند بر شیوع و تشدید بیماریهای همه گیر می افزودند. بررسیها نشان می دهد که بیماری های همه گیر در دورۀ قاجار در یزد، دورهای متمادی داشته که در اکثر مواقع بر اثر قحطیها و خشکسالیها شیوع می یافته و همه طبقات جامعه را درگیر خود می کرده است.
