[صفحه اصلی ]   [Archive] [ English ]  
:: صفحه اصلي :: درباره نشريه :: آخرين شماره :: تمام شماره‌ها :: جستجو :: ثبت نام :: ارسال مقاله :: تماس با ما ::
:: دوره 9، شماره 4 - ( زمستان 1397 ) ::
جلد 9 شماره 4 صفحات 447-461 برگشت به فهرست نسخه ها
ارتباط دانش‌های طب ایرانی و فلاحت در کتاب« الشامل فی الصناعه الطبیه» ابن‌نفیس قرشی (با بررسی موردی شناخت خاک و اصلاح آن)
محسن باغبانی*، حسن کمار، مریم خیاط کاشانی
چکیده:   (1633 مشاهده)
سابقه و هدف: طب و فلاحت از فروعات دانش طبیعیات‌اند و این خاستگاه مشترک سبب شده تا مبانی و روش‌های کلی حاکم بر آن‌ها یکسان باشد. این پژوهش در پی شناخت اندیشۀ گذشتگان دربارۀ انواع خاک و روش‌های اصلاح آن و چگونگی ارتباط دانش‌های طب و فلاحت در موضوع اصلاح خاک است.
مواد و روش‌ها: این نوشتار پژوهشی کتابخانه‏‌ای است که منبع آن، یکی از بخش‌های تازه‌یاب کتاب الشامل فی الصناعه الطبیه قرشی است. در تجزیه و تحلیل اطلاعات از روش آنالیز محتوا و استخراج جان‌مایۀ موجود در نمونه‌های مشابه استفاده شده و سپس قواعد و اصول کلی حاکم بر بحث گرد آمده است.

یافته‌ها: طبیعت خاک سرد و خشک است و برای اینکه مناسب کشاورزی باشد نیازمند نور خورشید و آب است تا سردی و خشکی آن تعدیل شود. در خاک‌هایی که از نور کافی و آب لازم به‌‏طور طبیعی بهره ندارند، لازم است از روش‌های مصنوعی مانند کوددهی، آبیاری و شخم‌‏زدن استفاده کرد. از این رو، شناخت انواع خاک و اینکه هر یک مناسب با کدام گیاه است و برای آماده‌سازی آن از چه روش‌هایی باید سود برد، اهمیت فراوان دارد.
نتیجه‏‌گیری:
با بررسی موردی شناخت خاک و اصلاح آن از نظر قرشی، نحوۀ ارتباط دو دانش پزشکی و کشاورزی دانسته می‌شود. این ارتباط در اشتراک فایده و هدف و برخی اصطلاحات کلیدی این دانش‌هاست؛ به‌گونه‌ای که اگر هدف و فایدۀ علم طب را حفظ صحت و درمان بیماری بدانیم، فایدۀ علم فلاحت نیز حفظ نبات و دفع آفات نباتی خواهد بود. برخی روش‌ها و مباحث مشترک نیز در هر دو دانش به چشم می‌خورد. برای نمونه، اطبا سردی و خشکی را با گرمی و تری اصلاح و درمان می‌کنند. همین روش در اصلاح سردی و خشکی زمین با روش‌های اصلاح مصنوعی نیز دیده می‌شود.
واژه‌های کلیدی: ابن‌نفیس قرشی، طب سنتی ایران، فلاحت، خاک، الشامل
متن کامل [PDF 277 kb]   (130 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: تخصصي
دریافت: ۱۳۹۷/۱۲/۲۷ | پذیرش: ۱۳۹۷/۱۲/۲۷ | انتشار: ۱۳۹۷/۱۲/۲۷
ارسال پیام به نویسنده مسئول

ارسال نظر درباره این مقاله
نام کاربری یا پست الکترونیک شما:

CAPTCHA


XML   English Abstract   Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

The relationship between the sciences of Persian medicine and agriculture in the book of Al-Shamel fi al-Sana'at al-Tabiya of Ibn Nafis Qarashi. jiitm. 2019; 9 (4) :447-461
URL: http://jiitm.ir/article-1-1044-fa.html

باغبانی محسن، کمار حسن، خیاط کاشانی مریم. ارتباط دانش‌های طب ایرانی و فلاحت در کتاب« الشامل فی الصناعه الطبیه» ابن‌نفیس قرشی (با بررسی موردی شناخت خاک و اصلاح آن) . مجله طب سنتي اسلام وايران. 1397; 9 (4) :447-461

URL: http://jiitm.ir/article-1-1044-fa.html



دوره 9، شماره 4 - ( زمستان 1397 ) برگشت به فهرست نسخه ها
مجله طب سنتی اسلام و ایران Journal of Islamic and Iranian Traditional Medicine
Persian site map - English site map - Created in 0.06 seconds with 31 queries by YEKTAWEB 3991